Telepatiya degenimiz – adamnıñ öz oyı men sezimderin basqa adamğa sezim müşeleri men fizikalyq ortanıñ qatısınsız jetkizu qabiletin aytadı. Mısalı, alda bolatın oqiğalardı aldıñ ala sezip-bilu, bir adamnıñ basqa bireumen nemese egizderdiñ telepatikalıq baylanısı jäne basqa da metafizikalıq täjiribeler.
Arada baylanıs joq bola tura äri bir-birinen alısta bola tura bul ister qalayşa jüzege asadı? Bul adamdı öz-özi men iştey tabıstıratın, söylestiretin ruhtıñ bolğanın körsetedi. Telepatiya – ruhqa qatıstı ilim. Alayda Qur'an Kärimde:
«Olar senden ruh jaylı suraydı. Olarga: «Ruh – Rabbımnıñ ğana biletin isi. Bul mäselede senderge tym az ilim berilgen», – dep ayt»
(«Isra» süresi, 85-ayat).
Yahudiler ruh jayında Alladan basqa eşkim jauap bere almaytının burınnan biletin. Öytkeni Täurat kitabında bul turalı mälimet kelgen bolatın. Olar qurayış müşrikterine «Payğambardan (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsın) ruh jayında surap, jauap berse, onıñ payğambar bolmağanın, al jauap bermese, onıñ şın payğambar ekini däleldenedi» dep üyretip jiberedі. Muhammed (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsın) şın payğambar bolğandıqtan, ruh jäne onıñ mäni turalı eşteñe bilmeytinin, ol tek Allaga mälim ekinin ayttı.
Omar ibn Hattabtıñ (Alla oğan razı bolsyn) halifalıq kezinde mınaiday oqiğa bolğan. Halifa Omar Mäddina qalasında juma küni qutpa oqıp turğanda, däl sol kezde Şam öñirinde jau men alısıp jatqan qolbasşı Sariya ibn Zanim (Alla oğan razı bolsyn) arasında ruhani baylanıs orın aladı. Şayqasta jau basım kelip, musulman äskerine qauip tönip turğan kez bolatın. Sonda Omar: «Ua, Sariya, taūğa bekininder!» – dedi. Sariya Omardıñ dausın estidi jäne solai istidi. Nätijesinde musulmandar jeñiske jetedi. Bul jağdaiga juma namazına jinağan meşittegi sahabalar da, şayqasqa qatısqan sahabalar da kuä bolğan.
Biraq ğalımdar bul jağdaidı telepatiya emes, Alla Tağalanıñ qudiretimen iske asqan keremeti dep tüsindiredi. Öytkeni biz, musulmandar, «payğambarlarga muğjiza, äulielerge keremet berilui – haq» dep iman keletimiz. Demek keremet pen telepatiya eki bölek närse.
Payğambarımız (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsın):
«Burınğı ümmetterde ilham (ilahiy şabıt) alatın kisiler bolatın edi. Eger meniñ ümmetimnen sondai adam bolsa, kümänsiz, ol – Omar ibn Hattab»
(Muslim). Bul onıñ Hazret Omar turalı aitqan muğjizası edi. Sonday-aq munday jağdaı şaitan tarapınan da jüzege asuı mümkin. Payğambarımızğa (oğan Allanıñ salauatı men sälemi bolsın) qarsı şıqqan, sosın Äbu Bäkir (Alla oğan razı bolsyn) däuirinde öltirilgen Musailämat äl-Käzzab esimdi käpirge şaitan sıbyrlap, adamdar turalı kerek mälimetterdi jetkizip otırğan.
Qoryta aitqanda, musulman adam telepatiyanı üirenuge, izdenuge jäne qoldanuğa qızıqpau kerek. Tipti bireu osı arqyly ğajap närse körsetip jatsa da, oğan tañğalmaw qajet. Ğalımdar telepatiya üirenudiñ, täjiribede qoldanudıñ durıs emestigin mına sebeptierge baylanıstıradı:
onı ilim deñgeiine köterudiñ eşbir paidası joq;
adam densawlığına jäne psixikalıq jağdaına ziyan;
onıñ keibir paidalı tüstarı bolğanınmen jaman äri paidasız, qajetsiz jaqtarı öte köp;
äruaqtarmen baylanıs quramın degen sıltaumen, aldawğa jäne alayaqtıqqa jol aşuı mümkin.
Hasan AMANQUL
«Münara» gazetі, № 4 , 2021 jıl
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.