Uaqyttar paida bolmağan jerlerde namazdar qalai oqylady?

Uaqyt — namazdyñ şarttarynyñ bırı. İslam ğalymdarynyñ arasynda «uaqyt — namazdyñ şarty» degen negızge süienıp, uaqyttar paida bolmağan jerlerde sol uaqyttyñ namazy paryz emes dep aitqandar bolsa da, namazdyñ negızgı sebebı — ilähi būiryq ekenın negızge alyp, būl öñırlerde namazdardy şamalap oqu kerek dep aitqan ğalymdar basym. (İbn Abidin, Raddul-muhtar, 1/362) Bır riuaiatta, Paiğambarymyz (s.a.s.) aqyrzamanda Däjjal kelgende bır kün bır jylğa, bır kün bır aiğa, bır kün bır aptağa sozylatynyn aityp, sol künderde namazdardy şamalap oqu kerek ekenın bıldırgen. (Muslim, Fitän, 110 [2937]) Būl hadis osy közqarastyñ dälelderınıñ bırı bolyp tabylady. Būl hadis uaqyttardyñ bolmauy namazdy mındettılıkten şyğarmaitynyn körsetedı jäne uaqyt paida bolmaityn aimaqtar men kezeñderde namazdardy uaqyttaryn şamalap oqu kerektıgın anyq körsetedı. Demek, ilähi būiryq, Paiğambarymyzdyñ (s.a.s.) sünnetı jäne amalii täuatur boiynşa barlyq mūsylmandar bır künde, iağni 24 sağatta 5 uaqyt namaz oquğa mındettı. Äitpese, poliusterde jäne poliusterge jaqyn aimaqtarda tūratyn mūsylmandardyñ keibırı (alty ai tün, alty ai kün bolatyndyqtan) jylyna tek bes uaqyt namaz ğana oqityn edı. Sondyqtan, bır aimaqta qandai da bır namazdyñ uaqyty jüzege aspasa nemese naqty anyqtalmasa, sol namazdyñ uaqyty şamalanyp oqylady.

Derekköz: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu