Yoga – psixologiyalyq, ruxani jáne fizikalyq praktikalarni qamtityn, ejelgi Úndistanda payda bolğan úğym. Yoganıń maqsatı – tán men jannyń úylesimine jetu. Deneni shynyqtyru arqyly jan sawlyǵy men sergektigin jetildiru.
Meditaciya, bul jaǵdaıda, baqytqa jetudiń jalǵyz jolı retinde usynylady. Yoga men meditaciya – induizmdiń men buddizmdiń ajyramas bólikteri, olardyń barlyq elementteri reinkarnaciya senimimen susyndaǵan. Bul kózqaras islamdyq tanymǵa qaıshy. Yogamen ainalysudyń dúrys emestigi turaly «Ál-yuga fi mizan ál-naqd ál-ǵilmi» kitabynda mınaıdaı birneshe sebepler keltiredi.
Dini senimge qaıshy. Sebebi onda Alla Taǵalaǵa serik qosu, yaǵni kúnge tabynyıp, onyn esimderin qaıtalau bar.
«(Ua, Muxammed!) Men tek bir Allaǵa qulıshylyq etip, Oǵan esh nárseńi serik etip qospauǵa buıyryldym. Men tek Oǵan shaǵyramyn jáne Oǵan qaıtamyn», dep aıt» , – delingen («Raǵyd» súresi, 36-ayat).
Taǵy bir ayatta bylaı aıtylǵan: «Shúbásiz, saǵan da, ózińnen buryn kelgen paǵambarlarga da: «Eger Allaǵa ózgelerdı serik etip qosatyn bolsań, istegen barlyq (igilikti) isterin zaya ketedi. Sóıtip, sózsiz zıyanǵa ushıraıtyndardyń biri bolasyn», - dep uaxi etilgen edi» («Zúmár» súresi, 65-ayat).
Putqa tabynushylarga elikteu.
Paǵambarımız (oǵan Allanyń salauaty men sálemi bolsyn): «Kim bir qaýymǵa eliketse (uqsasa), demek ol solardyn biri» , – degen (Axmad, Ábu Dáuıt, Tabarani).
Keıbir jattyǵular, mysaly ádetten tys ári jaramsyz otyruy, uzaq waqyt kúnde turu, kóz aıyrmaı kúnde qarau jáne t.b. adamnyń densawlyǵyna jáne psixologiyalyq turǵydan oǵan zıyan.
Paǵambarımız (oǵan Allanyń salauaty men sálemi bolsyn): «Ózine jáne ózgege zıyan keltiruge bolmaıdy», – degen (Axmad, Ibn Mája).
Uaqytty zaya ketiredi. Sondaı-aq bul dúniyede zıyan men shyǵyn, arǵy dúniyede apat pen úmitsizdik ákeledi.
Paǵambarımız (oǵan Allanyń salauaty men sálemi bolsyn): «Adam qıyamette tort nárse turaly suralmaiynsha ornynan qozǵalmaıdy: ómiri jáne ony qalai ótizgeni, bilími jáne ony qalai qoldanǵany, mal-mulki jáne ony qaıdan alǵany ári qalai jumsaǵany, denesi jáne oǵan qalai kútim jasaǵany» , – degen (Tirmizi).
Al tıyym salynǵan is-áreketterdi jasamau shartymen sport retinde yogamen ainalysuǵa shariat ruqsat etedi. Alai da yoga arqyly denesi men aqyl-oıyn qalypty jaǵdaıda saqtawdy kózdegen musulman islamdaǵy qulıshylyqtardyń áldeqaída artyq ekenin eskergeni jon. Óitkeni namaz, zikr, oraza syndy ǵibadattardyń tánge sawlyq, júrekke tynyshtyq beretini anıq.
Qur'anda: «Júrekter Allany eske alu arqyly ǵana jaı tauyp, tolyq qanaǵattanády», – delingen («Raǵyd» súresi, 28-ayat).
Daiyndaǵan Hasan AMANQUL
«Munara» gazetı, №10 , 2021 jyl
Būl mazmūn jasandy intellekt kömegımen daiyndalyp, redaktor teksergen.