Зекетке қатысты алатын қарыздар үшке бөлінеді:
Күшті қарыз: Бұлар қарызға берілген ақшалар мен сауда тауарларының құны ретінде алынатын қарыздар. Бұл қарыздар борышкерлер тарапынан мойындалса немесе қарызды дәлелдейтін нақты айғақ болса, қарыз алушы әр жылы зекетін төлеуі керек. Алдыңғы жылдарға зекет берілмесе, қарыз қайтарылғаннан кейін өткен жылдардың зекеті төленеді.
Орташа қарыз: Сауда үшін емес, мүліктің кірісінен алынатын қарыз. Мысалы, үй жалдау ақысы сияқты. Бұл қарызда да өткен жылдардың зекет қарызы туындайды. Бірақ зекет қарызын төлеу үшін қарыз алушының кемінде нисап мөлшеріндей қаражат алуы қажет.
Әлсіз қарыз: Өсиет, мәһр және диет сияқты мал құнына жатпайтын қарыздар. Себебі бұл қарыздар мал алмасуынан туындаған қарыз емес. Мұндай қарыздарға өткен жылдардың зекеті қажет емес. Қолға түсіп, бір жыл өткен соң зекеті беріледі. (Ибн Абидин, Раддул-мухтар, 2/305; Мехмед Зихни, Нимет-и Ислам, 739, 740)
Инкар етілген немесе қайтарылуы мүмкін емес қарыздар үшін қарыз алушы әр жылы зекет беруі міндетті емес. Егер мұндай үміті үзілген қарыз кейін қайтарылса, қолға түсіп, бір жыл өткен соң тек сол жылдың зекеті беріледі; өткен жылдар үшін зекет қажет емес. (Мәрғинани, әл-Хидая, 1/96)
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.