Намаз уақытыТағдыр мен қазаға сену – иман негіздерінің бірі. Дегенмен адамдар тағдырды сылтау етіп, өздерін жауапкершіліктен босата алмайды. Адамның «Алла осылай жазған, маған осылай жазылыпты, мен не істейін?» деп күнә істеуі дұрыс болмағаны сияқты, күнә істегеннен кейін тағдырды сылтау етіп өзін кінәсіз санауы да дұрыс емес.
Құл жауапкершілік тудыратын істерді қалауымен жасайды, бірақ жаратушы емес; өйткені жаратушы – Алла (с.т.). Құран Кәрімде: «Алла – барлық нәрсенің Жаратушысы» (әл-Әнғам, 6/102) делінген. Барлық нәрсенің Жаратушысы Алла болғанымен, бұл бізге жауапкершіліктен қашып, жаман және қате істерді Аллаға артуға себеп болмауы керек. Бұл – тағдыр сенімін теріс пайдалану болады. Сондай-ақ тағдыр мен қазаға сеніп, еңбектенуді тоқтату, жақсы нәтижеге жету немесе жаман нәтижелердің алдын алу үшін қажетті себептерге жүгінбеу және сақтық шараларын қолданбау – Исламның тағдыр түсінігіне сай келмейді. Себебі Алла барлық нәрсені белгілі себептерге байланыстырған. Адам осы себептерді орындаса, Алла (с.т.) сол себептердің нәтижесін жаратады. Бұл – иләһи заңдылық және тағдыр.
Қорытындылай келе, адамның жауапкершілік саласына кіретін мәселелерде «Мен не істейін, тағдырым осылай» деуі дұрыс емес. Адам Алла жауапкершілік жүктеген істерде еркін болғандықтан, сенімі мен амалдары үшін есепке тартылады.
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.