«Әмәнтү»-де кездесетін «Жақсылық та, жамандық та Алладан» деген сөздің мәні қандай?

«Жақсылық та, жамандық та Алладан» деу — бұлардың жаратушысы Алла екенін білдіру деген сөз. Бұл тіркес Алладан басқа жаратушы жоқ екенін атап көрсету үшін айтылады. Бұл мәселенің адамға қатысты жағы — жақсылық пен жамандықты адамның өз еркімен таңдауында. Сондықтан адамдар барлық жақсы және жаман істері үшін жауапты болады.

«Әмәнтү» қағидаларында айтылғандай, әрбір мұсылман тағдырға, жақсылық пен жамандықтың Алла тарапынан жаратылатынына сенеді. Себебі әлемдегі барлық нәрсе Оның еркі, тағдыры мен құдіретіне бағынады. Бұл әлемде Одан басқа шынайы иелік пен күшке ие, билік жүргізетін ешбір басқа жаратылыс жоқ. Алайда Алла жақсылыққа разы, жамандыққа разы емес. Жақсылықты таңдаған адам сый алады, жамандықты таңдаған жазаға ұшырайды. Жамандықтың Алладан болуы — құлдың ісінің жүзеге асуы үшін Алланың жаратуы қажет екенін білдіреді. Әйтпесе, Алла құлдарының жаман істер істеуіне разы болмайды және жамандықты бұйырмайды.

Ұлы Алла (с.т.), абсолютті түрде даналықпен және тәртіппен іс жасайтын жалғыз жаратушы. Оның жамандықты жаратуында да түрлі даналықтар бар. Тірі өліден, жақсы жаманнан, жақсылық жамандықтан ажыратылуы үшін Алла заттарды қарама-қарсылығымен бірге жаратқан. Сонымен қатар, адамға жамандық пен жаман нәрселерден қорғану жолдарын көрсеткен, жамандықтан сақтану күш-қуатын берген. Бұл дүниеде жамандық болмаса, жақсылықтың мәні білінбес еді және бұл дүниенің сынақ мекені болу сипаты мен даналығы жүзеге аспас еді. Жамандық — Алланың әділдігі мен даналығы үшін, не кейін келетін жақсылыққа себеп болу үшін, не одан да жаман жамандықты жою үшін жаратылған.

Алланың (с.т.) құдіретімен болатын әрбір істе жеке адамға да, қоғамға да түрлі пайда болуы мүмкін. Біз жақсы немесе жаман деп бағалайтын нәрселердің нәтижесі біз ойлағандай болмауы мүмкін. Бұл туралы Құранда былай делінген: «Сендер ұнатпаған нәрсе сендер үшін қайырлы болуы мүмкін. Сондай-ақ, жақсы көрген нәрсе сендер үшін жамандық болуы мүмкін. Сендер білмейсіңдер, Алла біледі.» (әл-Бақара, 2/216)

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu