Бір адам намаз оқымайтын жұбайы үшін жауапты ма?

Исламға сәйкес әрбір адам өз істері үшін жауапты. Басқалардың жасаған істері үшін жауапты емес. Құран Кәрімде: «Ешбір күнәкар басқа біреудің күнәсін арқаламайды. Күнә жүгі ауыр адам оны көтеру үшін көмек сұраса да — шақырылған жақыны болса да — ол жүктен ештеңе басқаға артылмайды.» (Фатыр, 35/18) деп айтылған. Ислам әр адамның еркі мен таңдау еркіндігі бар екенін және соның нәтижесінде жасаған істері үшін жауап беретінін білдірген. «Әркім тапқанына қарай кепілде.» (әт-Тур, 52/21); «Кім бір түйір жақсылық жасаса, оны көреді; кім бір түйір жамандық жасаса, оны көреді.» (әз-Зилзәл, 99/7-8); «Ол (Алла) істегені үшін жауапты емес. Олар болса жауапқа тартылады.» (әл-Әнбия, 21/23) деген аяттар осыған дәлел.

Мұсылман адам құлшылықтарын орындамаса, оның есебін Аллаға береді. Басқа мұсылмандардың міндеті — оған насихат айтып, дұрыс жолға шақыру. Адамның жақсылыққа шақыруы ең жақындарынан, отбасынан басталуы тиіс. Негізінде, Пайғамбарымызға (с.а.с.) да осылай бұйырылған. Раббымыз оған уағызды бұйырғанда: «(Алдымен) ең жақын туыстарыңды ескертіп, сақтандыр.» (Шуара, 26/214) деген. Хадис шәрифте де әр мұсылман өз қарамағындағы адамдар үшін жауапты екені айтылған (Бухари, Жұма, 11 [893]; Муслим, Имара, 20 [1829]). Жұбайлардың бір-біріне және балаларына материалдық мәселелерде болғандай, рухани жағынан да жауапкершіліктері бар. Бұл жауапкершілік — діннің талаптарын үйрету және насихаттау. Себебі Алла Тағала Мұхаммед пайғамбарға (с.а.с.) былай дейді: «Отбасыңа намазды бұйыр; өзің де оған сабырмен берік бол. Біз сенен ризық сұрамаймыз; (керісінше) Біз сені ризықтандырамыз. Жақсы нәтиже тақуалықпен болады.» (Таһа, 20/132)

Бір адам намаз оқымайтын жұбайына бес уақыт намазды өз уақытында орындауы үшін намаздың материалдық және рухани пайдасын әдемі түрде түсіндіруі, оны бұрынғы салғырттығы үшін тәубеге шақырып, намаз оқуға ынталандыруы керек. Жақсы сөзбен айтылған кеңестерге қарамастан, жұбайының намаз оқымауының жауапкершілігі толығымен өзіне, яғни оқымаушыға тиесілі.

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu