Намаз уақытыФытыр садақасы адамның асырауға міндетті емес кедей мұсылмандарға беріледі. Фытыр садақасы мен ораза fidyesін беру міндетті болған адам бұл садақалардан тікелей немесе жанама түрде пайда көрмеуі тиіс. Зекет үшін де осы ереже қолданылады. Сондықтан адам өз зекетін, фытыр садақасын және fidyesін өзінің usûl және fürû’ына бере алмайды. (Usûl — адамның анасы, әкесі, атасы мен әжесі; fürû — балалары, немерелері және олардың балалары.) Сондай-ақ, ерлі-зайыптылар бір-біріне зекет, фытыр садақасы және fidye бере алмайды.
Ханафилерге сәйкес төменде аталғандарға фытыр садақасы берілмейді:
а) Ана, әке, әже және аталарға, б) Ұл, ұлдың балалары, қыз, қыздың балалары және солардан туған балаларға, в) Жұбайына, г) Байға, яғни негізгі қажеттіліктерінен тыс нисап мөлшеріндегі мал-мүлікке ие адамға, д) Әкесі бай болған, балиғатқа толмаған балаға (Мерғинани, әл-Һидая, 1/111-112)
е) Шафиғилер мен Имам Әбу Юсуфтың пікірінше, фытыр садақасы мұсылман емес адамға да берілмейді. (Мәуәрди, әл-Хауи, 3/387; 10/519; Мерғинани, әл-Һидая, 1/111)
Жоғарыда аталғандардан басқа аға-інілер, әпке-қарындастар, нағашы, көке, тәтелер және олардың балалары, келін, күйеу бала, қайын ата мен қайын ене сияқты туыстар бай болмаса, оларға зекет, фытыр садақасы және fidye беруге болады. (Зейләи, Тәбйин, 1/301)
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.