Жаназа намазы – рукуғ пен сәждесі жоқ намаз; оның негізгі рүкіндері – қиям және тәкбірлер. Жаназа намазында ифтитах (бастау) тәкбірімен бірге төрт тәкбір бар. Сәлем беру – уәжіп. Сүннеттері – Аллаға мақтау-мадақ айту, Расулуллаға (с.а.с.) салауат пен сәлем айту, марқұмға және мұсылмандарға дұға жасау.
Жаназа намазын оқу үшін мәйітке қарап, құбылаға бет бұрып сап түзіледі және ниет етіледі. Имам мен жамағат тәкбір айтып, қолдарын байлайды, «уә жәллә сәнәук» сөзімен бірге «Субханака» дұғасын оқиды. Одан кейін қол көтерілмей екінші тәкбір алынып, «Салли-Барик» дұғалары оқылады. Тағы да қол көтермей үшінші тәкбір алынады. Білетіндер жаназа дұғасын (Тирмизи, Жанайыз, 38 [1024-1025]), білмейтіндер дұға ниетімен «Фатиха» сүресін (Тирмизи, Жанайыз, 39 [1026]) немесе басқа дұға оқиды. Төртінші тәкбірден соң оңға және солға сәлем беріледі. Осылайша намаз аяқталады.
Жаназа намазында тахарат, құбылаға бет бұру, сәтр-и әурет (дененің жабылуы тиіс жерлерін жабу) және ниет секілді шарттарға мән беріледі. Намазы оқылатын мәйіттің мұсылман болуы, жуылып, кебінделуі және жамағаттың алдында болуы шарт. Сондай-ақ, ханафи мен малики мәзһабтарына сәйкес, мәйіттің денесінің толық немесе жартысынан көбі не басымен қоса жартысы болуы керек. Шафиғи мәзһабында адам қайтыс болып, бір ғана мүшесі табылса да жаназа намазы оқылады. Сахабалар қайтыс болған, тек қолы табылған сахабиге жаназа намазын оқыған (Ширбини, Муғни’л-мухтаж, 2/32). Тірі туып, шетінеп кеткен бала жуылып, жаназа намазы оқылады (әл-Фатауа’л-Һиндийя, 1/159).
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.