Жаназа қалай кебінделеді? Жаназа кебінделмей киімімен жерлене ала ма?

Жаназаны жуғаннан кейін, арнайы дайындалған маталармен орап жабуға кебіндеу (тәкфин) деп аталады. Жаназаны кебіндеу – мұсылмандарға ұжымдық парыз (фарзы кифая) болып табылады. Кебіндеу – артында қалғандардың қайтыс болған мұсылманға жаназа намазымен бірге орындайтын соңғы міндеттерінің бірі. Расулуллаһ (с.а.с.) былай деген: «Сендерден біреуің (қайтыс болған) дін бауырының жаназасын әзірлеуді және кебіндеуді мойнына алса, бұл істі жақсылап атқарсын» (Мүслим, Жанайыз, 49 [943]; Ибн Мәжа, Жанайыз, 12 [1474]).

Кебіндеу ер адамдар үшін көйлек, изар және лифафа деп аталатын үш бөлек матамен; әйелдер үшін бұларға қоса бас орамал мен кеуде жапқышы қосылып, бес бөлек матамен жасалады.

Кебінге жеткілікті мата табылмаған жағдайда, ер адамдар үшін изар мен лифафа болып екі бөлек мата; әйелдер үшін бұларға бас орамал қосылып, үш бөлек мата жеткілікті болады. Бұлар да табылмаса, дененің барлығын жабатын бір мата жеткілікті. (Мүслим, Жанайыз, 44 [940]) Бұл жағдайда ер мен әйелдің кебіндеуінде айырмашылық жоқ.

Кебіннің бір бөлігі болып саналатын көйлек – жаназаны мойнынан аяғына дейін; «изар» – басынан аяғына дейін жабатын екі мата. «Лифафа» – басынан аяғына дейін жабатын мата болып, кебіннің ең үстіне жабылады және аяқ пен бас жағынан байлау үшін сәл ұзындау болады.

Кебіннің ақ түсті мақта матадан болуы абзал. Пайғамбарымыз (с.а.с.): «Өлілеріңді ақ кебінмен кебіндеңдер» (Ибн Мәжа, Жанайыз, 12 [1472]) деп бұйырған.

Исламға сәйкес, өлі кебінделмей үстіндегі киімімен жерленбейді. Бірақ Алла жолында соғысып шейіт болған адам бұдан тыс. Дүниеде де, ақыретте де шейіт саналатындар кебінделмейді, жаназа намазы оқылғаннан кейін қанға боялған киімімен жерленеді, өйткені олардың кебіні – үстіндегі киімі.

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu