Жасалған қайыр немесе оқылған Құранның сауабы қайтыс болған адамға бағышталуы мүмкін бе?

Жасалған ғибадат пен қайырдың сауабын басқа адамға бағыштау рұқсат етіледі. Адам өзі оқыған Құран Кәрімнің, жасаған хатымының және істеген қайырының сауабын басқаға бағыштай алады. Сауабы бағышталған адам тірі болсын, қайтыс болсын, оған пайдасы тиеді деп үміт етіледі. Себебі Пайғамбарымыз (с.а.с.) жаназаға Фатиха сүресін оқығаны және оқуды ұсынғаны (Ибн Мәжә, Жаназа, 22 [1495, 1496]), сондай-ақ Абдулла ибн Омардың (р.а.) қайтыс болғандардың рухына Бақара сүресінен оқу жақсы деп санағаны риуаят етіледі (Бәйһақи, әс-Сүнәнүл-кубра, 4/93 [7068]). Басқа адам бағыштаған сауаппен адамның өзі орындауы тиіс ғибадат қарыздары өтелмесе де, бұл қайыр мен сауаптарының көбеюіне және дәрежесінің жоғарылауына себеп болуы мүмкін.

Бәни Сәләмә тайпасынан бір адам ата-анасы қайтыс болған соң, оларға жақсылық жасай ала ма деп сұрағанда, Пайғамбарымыз (с.а.с.): «Иә, оларға рақым тілеу, олар үшін истиғфар ету, өсиеттерін орындау, туыстарымен қарым-қатынасты үзбей, міндетін атқару, достарына құрмет көрсетіп, сый жасау» (Әбу Дәуіт, Әдеп, 128 [5142]; Ибн Мәжә, Әдеп, 2 [3664]) деп жауап берген.

Анасынан кенет айырылып, егер сөйлей алғанда садақа беруді өсиет етер еді деп ойлаған сахаба анасының атынан садақа берсе, сауабы жетеді ме деп сұрағанда: «Иә, жетеді. Оның атынан садақа бер» (Бұхари, Уасая, 19 [2760]; Мүслим, Зекет, 51 [1004]) деп жауап берген.

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu