Намаз уақытыЖұма намазының дұрыс болуы үшін жамағаттың болуы шарт екеніне барлық ғалымдар бірауыздан келіскенімен, қажетті ең аз санның қанша болуы керектігі жөнінде әртүрлі пікірлер айтылған.
Жұма намазының оқылуы үшін Имам Әбу Ханифа бойынша имамнан басқа ең аз үш адам; Имам Әбу Юсуф пен Имам Мұхаммед бойынша имамнан басқа ең аз екі адам болуы керек. (Ибн әл-Хумам, Фәтху әл-Қадир, 2/60)
Имам Шафиғидің кейінгі пікірінде жұма намазының дұрыс болуы үшін қырық адамның болуы шарт етілсе де, алғашқы пікірінде имам қоса үш адамның болуы жеткілікті деп есептелген. Ханбали мәзһабында ең аз қырық адам болуы керек. (Нәуәуи, әл-Мәжму’, 4/502; Зәкәрия әл-Ансари, әл-Ғурәр, 2/8; Ибн Қудама, әл-Муғни, 2/242) Мәлики мәзһабында он екі адамның болуы шарт. (Хараши, Шарх Мухтасар, 2/76-77)
Пайғамбарымыздың (с.а.с.) Мәдинаға хижретінен бұрын Накиу әл-Хадаматта оқылған жұма намазында қырық адам қатысқан. (Ибн Мәжа, Иқамәту әс-Саләуат, 78 [1082]) Бірақ одан аз адаммен де жұма намазы оқылғаны белгілі. Мысалы, Пайғамбарымыздың (с.а.с.) бұйрығымен Мусаб ибн Умайр Мәдинада 12 адамға жұма намазын оқытқан. (Бәйхақи, әс-Сүнән әл-Кубра, 3/255 [5617])
Расында, Пайғамбарымыз (с.а.с.) жұма намазын оқытып жатқанда, сауда керуені келгенін естіген жамағаттан он екі адамнан басқа бәрі сыртқа шыққаны жайлы риуаяттар да сахих хадис деректерінде бар. (Бухари, Жұма, 38 [936]) Сонымен қатар, Пайғамбарымыз бір елді мекенде тек төрт адам болса да, жұма намазы парыз екенін білдірген. (Бәйхақи, әс-Сүнән әл-Кубра, 3/255 [5617])
Көріп отырғанымыздай, Пайғамбарымыздан (с.а.с.) жеткен риуаяттар бойынша, бірі имам болып, ең аз төрт адам болған жерде жұма намазы оқылатынын көрсетеді. Бұл жұма намазы үшін қажетті адам санының ең төменгі шегін анықтайды.
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.