Намаз уақытыИслам ғалымдары жұмаға қатысты хадистерді және Алла Елшісінің (с.а.с.) амалын негізге ала отырып, құтбаның негізгі рүкіндерін, дұрыс құтбада сақталуы тиіс шарттар мен құтба әдебін анықтаған. (Касани, Беда’и, 1/263) Құтба оқылып жатқанда жамағаттың сөйлеуінің дұрыс еместігін білдіретін хадистер бар. (Бухари, Жұма, 36 [934]; Муслим, Жұма, 11 [851]; Муватта’, Жұма, 6; Әбу Дәуд, Салат, 234 [1112]; Тирмизи, Жұма, 368 [512]; Нәсаи, Жұма, 22 [1401]) Ханафи мен Шафиғи мәзһабтары бұл хадистерге сүйеніп, құтба кезінде сөйлеуді мәкруһ деп есептеген; Ханбали мен Мәлики мәзһабтары харам деп санаған. (Касани, Беда’и, 1/263; Ширбини, Мұғни әл-мухтаж, 1/553) Екінші жағынан, Алла Елшісінің (с.а.с.) амалын негізге алған ислам ғалымдары құтбада мұсылмандарға дұға жасауды мандуб немесе рүкін деп айтқан. (Касани, Беда’и, 1/263)
Осыған сәйкес, құтбаны тыңдау, бұл уақытта басқа істермен айналыспау және сөйлемеу керек. Алайда Пайғамбардың (с.а.с.) есімі аталғанда іштей салауат айту, хатибтің дұғасына «әмин» деп айту сөйлеу болып саналмайтындықтан, бұларды істеуде ешқандай зиян жоқ. (Қараңыз: Касани, Беда’и, 1/264; Ибн Абидин, Редд әл-мухтар, 2/158-159)
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.