Намаз уақытыКейбір уақыттарда кейбір ғибадаттарды орындауға тыйым салынған. Бұл уақыттар «кераһат уақыттары» деп аталады. Уқба ибн Әмір әл-Жүһәниден былай риуаят етілген: «Расулуллаһ (с.а.с.) бізге үш уақытта намаз оқуды немесе мәйіттерімізді жерлеуді тыйым салды: Күн шыққаннан бастап (бір немесе екі найза бойы) көтерілгенге дейін, күн аспанда тура төбеде тұрып (батысқа) бұрылғанға дейін және күн сарғайғаннан бастап батқанға дейін.» (Мүслим, Саләтүл-мүсафирин, 293 [831]; қараңыз: Әбу Дәуіт, Татаууғ, 298 [1277]; Жәнаиз, 55 [3192])
Күн шыққанда және тура төбеде тұрғанда намаз оқуға болмайды. Күн батқанға дейінгі кераһат уақытында тек сол күннің екінді намазының парызы ғана оқылады. Бірақ себепсіз екінді намазын осы уақытқа дейін кешіктіру мәкруһ болып табылады.
Бұл уақыттардың басталу және аяқталу мерзімдері орташа аймақтарда төмендегідей:
Күн шыққаннан кейін 40-50 минут өткенге дейін,
Күн тура төбеде тұрған уақыт (бесін уақытына шамамен 10 минут қалғанда басталып, бесін уақыты кіргенге дейін),
Күн батқанға дейін, көзді шағылыстырмайтын күйге келгеннен бастап батқанға дейінгі уақыт (күн батуына 40-50 минут қалғанда басталып, ақшам уақыты кіргенге дейін) (Мәрғинани, әл-Хидая, 1/42)
Аталған кераһат уақыттарында қаза намазы, үтір сияқты уәжіп намаздар оқылмайды, сондай-ақ кераһат уақытынан бұрын дайындалған жаназа намазы да оқылмайды. Бұл уақыттарда дайындалған жаназаның намазы ғана оқылады. Бұрын оқылған сәжде аяты үшін «тиләуәт сәждесі» жасалмайды. Бірақ кераһат уақытында оқылған сәжде аятының сәждесін кейінге қалдыру абзал болса да, осы уақытта жасауға болады.
Бұлардан басқа мына уақыттарда да тек нәпіл намаз оқу мәкруһ:
Таң намазының сүннетінен басқа, имсак уақыты кіргеннен кейін күн шыққанға дейінгі уақытта,
Екінді намазын оқығаннан кейін күн батқанға дейінгі уақытта,
Ақшам уақыты кіргенде парыз оқылмай тұрып,
Жұма күні хатиб мінберге шыққаннан кейін (Мәрғинани, әл-Хидая, 1/42-43)
Әбу Саид әл-Худриден былай риуаят етілген: «Расулуллаһты (с.а.с.) былай деп айтқанын естідім: Таң (намазы оқылған) соң, күн көтерілгенге дейін басқа намаз жоқ. Екінді (намазынан) кейін, күн батқанға дейін басқа намаз жоқ.» (Бухари, Мәуақитүс-саләт, 31 [586]; Мүслим, Саләтүл-мүсафирин, 288 [827])
Шафиғи мәзһабына сәйкес, күннің шығуы, тура төбеде тұруы және батуы уақытында тек нәпіл намаз оқу мәкруһ. Бірақ бұл уақыттарда парыз намаздар, қаза намаздары, рауатиб сүннеттер, тахиятүл-мәсжид сияқты себепті намаздар оқыла береді. Сондай-ақ екіндіден кейін күн сарғайғаннан батқанға дейін нәпіл намаз оқу тәнизен мәкруһ болып табылады. (Нәуәуи, Раузә, 1/192)
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.