Марқұмды тазкият ету дегеніміз не және оның үкімі қандай?

Марқұм болған адамның жақсы мұсылман болғанына мұсылмандардың куәлік етуін тазкият деп атайды. Әрбір мұсылман қайтыс болғанда, ол туралы жақсы куәлік етілетін өмір сүруге тырысуы керек. Сонымен бірге, марқұмның оны танитындардың жақсы куәліктерінен пайда табуы үміт етіледі. Пайғамбарымыз (с.а.с.) былай деген: «Бір мұсылман қайтыс болғанда, оның жақын көршілерінен төрт үйдің адамдары ол үшін: ‘Бұл адам туралы жақсылықтан басқа ештеңе білмейміз’ деп куәлік етсе, Аллаһ Тағала былай дейді: ‘Ей, мүміндер! Сендердің бұл марқұм туралы куәліктеріңді қабыл еттім, білмеген кемшіліктерін де кешірдім.’» (Ахмад б. Ханбал, әл-Мүснад, 3/242 [13565])

Тазкият үшін жаназа намазынан бұрын немесе кейін «Бұл кісіні қалай білесіздер?» деген сұраққа, жақсы адам ретінде танылғандар үшін «жақсы білеміз» деп куәлік ету, жаман адам ретінде танылғандар үшін үндемеу, ал танымайтындар үшін «Аллаһ рақым етсін» деу орынды болады. Себебі Пайғамбарымыз (с.а.с.) «Марқұмдарыңызды жақсылығымен еске алыңыздар, жамандықтарын айтпаңыздар.» (Әбу Дәуіт, Әдеп, 49 [4900]; Тирмизи, Жаназа, 34 [1019]) деп бұйырған.

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu