«Мәуләнә» сөзі нені білдіреді? Бұл сөзді Аллаға, Пайғамбарға және адамдарға қолдану дұрыс па?

Мәула сөздікте: «Раб, қожайын, дос, жолдас, жәрдемші, иесі және иеленуші, құлды азат еткен, азат етілген құл, бір істі атқарушы, басқарушы» сияқты көптеген мағыналарды білдіреді. Аллаға қатысты қолданылғанда «сүю, қорғау, жәрдем ету, билік жүргізу және қамқорлығында ұстау» мағыналары алға шығады. Мәула сөзінің негізгі мағынасы – сүйіспеншілік пен рухани жақындық. (Ибн әл-Әсир, ән-Нихая, «влә» баб. 5/227; Ибн Мәнзур, Лисану-л-Араб, «влә» баб. 15/406)

Мәула сөзі Құранда әрі Аллаға, әрі адамдарға қатысты қолданылған. Бұл сөз «Біліңдер, Алла – сендердің Мәулаларың (иелерің). Ол қандай жақсы Мәула (иесі) және қандай жақсы жәрдемші!» (әл-Әнфәл, 8/40) және «Сен біздің Мәуламызсың.» (әл-Бақара, 2/286) аяттарында Алла (с.т.) үшін; «Ол күні дос досқа ешбір пайда тигізе алмайды.» (әд-Духан, 44/41) аятында болса адам үшін қолданылған. Түрлі хадистерде де «мәула» Алланың есімдерінің бірі ретінде аталған: «Алла – біздің Мәуламыз.» (Бухари, Жиһад, 164 [3039]; Миғази, 17 [4043])

Осыған сәйкес, «мәула» сөзіне «біздің» деген мағына беретін «нә» есімдігі жалғанып, «мәуләнә» тіркесі пайда болады; бұл сөз әрі Аллаға, әрі Пайғамбарға (с.а.с.), әрі адамдарға қатысты қолданылуы мүмкін.

Аллаға қатысты «Мәуләнә» делінгенде «Раббымыз, иеміз»; Пайғамбарға (с.а.с.) немесе адамдарға қатысты айтылғанда «досымыз» немесе «қожайынымыз» мағыналары меңзеледі.

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu