Мухаррам айына тән арнайы намаз бен ораза бар ма?

Қасиетті күндер мен түндерде парыз немесе уәжіп дәрежесінде міндетті арнайы құлшылық түрі жоқ. Сахих дереккөздерде Мухаррам айына тән арнайы нәпіл намаз бар екендігі туралы ешқандай риуаят жоқ.

Қасиетті күндер мен түндерде қаза намаздары барлар алдымен қаза намаздарын оқығаны жөн. Сонымен қатар Құран оқу және түсіну, діни еңбектерден пайдалану, зікір және салауатпен айналысу да ұмытылмауы керек.

Мухаррам айында ораза ұстау – мұстахап амал. Бұл айдың басында, соңында немесе ортасында, яғни 13, 14, 15-ші күндерінде немесе 9, 10 немесе 10 және 11-ші күндерінде ораза ұстауға болады.

Расулуллаһ (с.а.с.) былай деген: «Рамазан оразасынан кейінгі ең абзал ораза – Алланың айы Мухаррамда ұсталған ораза. Парыздардан кейінгі ең абзал намаз – түнгі намаз.» (Мүслим, Сиям, 202-203 [1163])

Мухаррам айының 10-шы күні – ашура күні деп аталады. Расулуллаһ (с.а.с.): «Ашура күні оразасының өткен жылдың (кіші) күнәларына кәффарат болатынын үміт етемін.» (Мүслим, Сиям, 196-197 [1162]) деп, үмбетіне осы күні ораза ұстауды кеңес еткен. Ашура күні ораза ұстау туралы Ибн Аббас (р.а.) былай баяндайды: «Расулуллаһ (с.а.с.) Мәдинаға келгенде, яһудилердің ашура күні ораза ұстап жатқанын көрді. Оларға: ‘Бұл не (неге ораза ұстайсыңдар)?’ деп сұрады. Олар: ‘Бұл – игі (қайырлы) күн. Алла сол күні Исраил ұрпақтарын дұшпандарынан құтқарды. (Шүкіршілік ретінде) Мұса сол күні ораза ұстады.’ деді. Расулуллаһ (с.а.с.) та: ‘Мен Мұсаға сендерден жақынырақпын’ деп, сол күні ораза ұстап, мұсылмандарға да ұстауды кеңес етті.» (Бухари, Савм, 69 [2004]; Мүслим, Сиям, 127-128 [1130])

Пайғамбарымыз (с.а.с.) дәуірінде яһудилер тек Мухаррам айының 10-шы (ашура) күнінде ораза ұстағандықтан, олардың оразасына ұқсамау үшін Пайғамбарымыз (с.а.с.) оған алдындағы немесе кейінгі бір күнді қосып ораза ұстауды кеңес еткен. Кейбір риуаяттарда бір күн алдыңғысына және бір күн кейінгісіне қосып, үш күн ораза ұстау ұсынылған. (Бәззар, әл-Мүснад, 11/399 [5238]; Бәйһақи, әс-Сүнәнүл-кубра, 4/475 [8406]) Сондықтан ашура күні ораза ұстағанда маңыздысы – ашура күнін жалғыз ұстамау. Бір күн алдыңғысын немесе кейінгісін қосып екі күн ұстауға да, екеуін де қосып үш күн ұстауға да болады.

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu