Мухаррам айының артықшылығы және осы айда, әсіресе 10 Мухаррамда ораза ұстаудың үкімі қандай?

«Мухаррам» — құрметтелген деген мағынаны білдіреді. Бұл айды Пайғамбарымыз (с.а.с.) Алланың айы деп атаған. (Мүслим, Сыям, 202-203 [1163]) Бұл сипаттама Мухаррам айының артықшылығына, оның иләһи берекесі мен молшылығына ишара етеді.

Алла Елшісі (с.а.с.) бір хадисінде былай деген: «Рамазаннан кейінгі ең абзал ораза — Алланың айы болған Мухаррамда ұсталған ораза. Парыз намаздардан кейінгі ең абзал намаз — түнгі намаз.» (Мүслим, Сыям, 202-203 [1163])

Мухаррамның оныншы күні — Ашура күні. Бұл күні ораза ұстау кейбір ғалымдардың пікірінше сүннет болып табылады. (Серахси, әл-Мәбсут, 3/92) Себебі Пайғамбарымыз (с.а.с.) Ашура күні ораза ұстаған және мұсылмандарға да оны ұстауды ұсынған. (Бухари, Саум, 69 [2004]) Пайғамбарымыз (с.а.с.) Мәдинаға келгенде яһудилердің Ашура күні ораза ұстап жатқанын көріп, «Бұл күні неге ораза ұстайсыңдар?» деп сұраған. Олар: «Бұл — қайырлы күн. Алла сол күні Исраил ұрпақтарын дұшпандарынан құтқарды. Мұса (ғ.с.) сол күні (шүкіршілік ретінде) ораза ұстаған» дегенде, Пайғамбарымыз (с.а.с.): «Мен Мұсаға сендерден жақынырақпын» деп, сол күні ораза ұстап, мұсылмандарға да ұстауды ұсынған. (Бухари, Саум, 69 [2004]; Мүслим, Сыям, 127-128 [1130]) Пайғамбарымыздың (с.а.с.) бұл күні ораза ұстауға ынталандырған басқа да хадистері бар. Бір хадисте: «Ашура күні оразасының өткен жылғы күнәларға кәффарат болатынын үміт етемін.» (Мүслим, Сыям, 196-197 [1162]) — делінген.

Пайғамбарымыздың (с.а.с.) яһудилерге ұқсамау үшін келесі жылы Ашура оразасын Мухаррамның тоғызыншы күні де ұстайтынын айтуы (Мүслим, Сыям, 133-134 [1134]); бұл оразаны Мухаррам айының тоғызыншы және оныншы немесе оныншы және он бірінші күндерінде ұстау дұрысырақ екенін көрсетеді. (Қараңыз: Ахмад б. Ханбал, әл-Мүснад, 1/241 [2154])

Сондай-ақ, Рамазан оразасы парыз етілгеннен кейін Пайғамбарымыз (с.а.с.) қалаған адамның Ашура оразасын ұстап, қалаған адамның ұстамауына болатынын айтқан. (Бухари, Саум, 69 [2001]; Мүслим, Сыям, 113-126 [1125-1129])

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu