Намаз оқымауға сылтау бола ма?

Белгілі болғандай, намаз — дінімізде орындалуы бұйырылған ғибадаттардың ең маңыздысы. Кәлима-и шәһадаттан кейін Ислам діні бес негізге құрылған, соның біріншісі. Ақыл-есі дұрыс және балиғат жасына жеткен әрбір мұсылманға намаз оқу парыз. Оны тастауға немесе кешіктіруге рұқсат беретін заңды сылтау болмаса, уақытында оқылмай қазаға қалдырылуы — күнә. Намаз; ұйықтап қалу, ұмыту және басымен де ишара жасап оқи алмайтындай ауыр науқас болу сияқты заңды сылтау болмаса, қазаға қалдырылмайды. Пайғамбарымыз (с.а.с.): «Біреуің ұйықтап қалса немесе ұмытып, намазын уақытында оқи алмаса, есіне түскен кезде оқысын» (Мүслим, Мәсәжид, 316 [684]; қараңыз: Бухари, Мәуақиту’с-салат, 37 [597]) — деп бұйырған.

Көп жұмыспен айналысу, отбасы мүшелерінің нәпақасын табу үшін жұмыс істеу немесе жол жүру сияқты жағдайлар намазды кешіктіруге сылтау болмайды. Құран Кәрімде былай делінеді: «Ондай ерлер бар, оларды ешбір сауда, ешбір сауда-саттық Алланы еске алудан, намазды толық орындаудан және зекет беруден тоқтата алмайды. Олар жүректер мен көздер аударылатын күннен қорқады» (ән-Нұр, 24/37).

Жұмыс беруші немесе жұмыс орнында жауапты адам намаз оқығысы келетін қызметкерлеріне, жұма намазын және бес уақыт намазды оқуға мүмкіндік жасауы керек. Бірақ қызметкердің жұмысын бұзбауы және еңбек тәртібін сақтау үшін жұмыс берушіден немесе басшысынан рұқсат алуы орынды. Рұқсат берілмесе де оқылған намаз қабыл болады. Намаз оқуға мүмкіндік жоқ жерде жұмыс істейтін адам осы мүмкіндікті таба алатын жұмыс іздегені дұрыс.

Егер қызметкерлер іздегенімен басқа мүмкіндік таба алмаса; бесін мен екіндіні, екіндіні ертерек оқып бесін уақытында немесе бесінді кешіктіріп екінді уақытында; ақшам мен құптанды да құптан уақытында кешіктіріп немесе құптанды ақшам уақытында (жинап/біріктіріп) оқуларына болады. Бірақ бұл — мәжбүрлік үкімі екенін ұмытпау керек.

Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu