Намаз уақытыКавме – намазда рукуғдан тұрған кезде сәждеге бармай тұрып, толық тік тұру және ең аз дегенде «Субханаллаһ» деп айтатындай уақыт тік тұру; джелсе – намазда екі сәжде арасында отырып, ең аз дегенде «Субханаллаһ» деп айтатындай уақыт күту. Ханафи мәзһабында кейбір пікір бойынша джелсе мен кавме – сүннет, ал таңдаулы пікір бойынша уәжіп. Егер қателесіп қалдырылса, сәжде-и сәһу жасау керек. Әдейі қалдырылса, тахриман мәкруһ болып саналады, бұл жағдайда намазды қайта оқу қажет. Имам Шафиғи, Имам Мәлик және Имам Ахмад ибн Ханбал бойынша джелсе мен кавме – парыз, оларды қалдырумен намаз бұзылады. (Ибн Абидин, Реддул-мухтар, 1/465; Ибн Кудама, әл-Муғни, 2/22; Нәуәуи, Равза, 1/223)
Әбу Һурайра (р.а.) былай риуаят етеді: «Алла Елшісі бір күні мешітке кірді, артынан бір адам келіп намаз оқыды. Сосын келіп Алла Елшісіне сәлем берді. Ол сәлемін алды да: ‘Қайтып барып намазыңды қайта оқы’ деді. Бұл жағдай үш рет қайталанды, соңында былай деді: ‘Намаз оқығанда тәкбір ал, сосын Құраннан білетін жеңіл жерін оқы, сосын рукуғқа иіл де, мүшелерің орнығып, тынышталғанша рукуғта тұр. Кейін рукуғтан тұр да, толық тік тұр. Сосын сәждеге бар да, мүшелерің орнығып, тынышталғанша сәждеде бол. Кейін толық орныққанша отыр, сосын қайта сәждеге барып, мүшелерің орнығып, тынышталғанша сонда бол. Барлық намаздарыңда осылай істе.’ (Бухари, Әзан, 122 [793]; Муслим, Салат, 45 [397])
Осыған байланысты, намаз оқушы адамның намазын та’дил-и әрканға сай орындауы аса маңызды. Та’дил-и әркан әсіресе рукуғта, кавмеде (рукуғтан кейінгі тұрыста), сәждеде және джелседе (екі сәжде арасындағы отырыста) жүзеге асады. Қорытындылай келе, та’дил-и әркан тұрғысынан: рукуғта, рукуғтан тік тұруда, сәжде мен екі сәжде арасында ең аз дегенде бір рет «Субханаллаһ» деп айтатындай уақыт тұру қажет. (Зәйлаи, Тәбйину’л-хакаик, 1/106)
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.