Құран Кәрім оқылып жатқанда сәжде аяттарын оқыған немесе тыңдаған адамның тилауат сәждесін жасауы уәжіп. Сәжде аятын оқыған адам намазда болмаса, аятты оқығаннан кейін бірден немесе кейінірек тұрып сәжде жасайды (Мәусылы, әл-Ихтияр, 1/75).
Намаз оқып жатқан адамның намазда сәжде аятын оқуы жағдайында, сәжде аятынан кейін үш аяттан артық оқымай, рукуғқа иілетін болса, тилауат сәждесіне ниет етіп рукуғқа барады. Бұл рукуғ сол уақытта тилауат сәждесінің орнына өтеді. Егер үш аяттан артық оқитын болса, тилауат сәждесіне ниет етіп тікелей сәждеге барады да, бір рет сәжде жасап, қайта тұрып, қалған жерінен қырағатты жалғастырады (әл-Фәтәуә әл-Һиндийя, 1/133).
Тилауат сәждесі намаз болмаса да, тазалық, құбылаға бет бұру, ниет ету, әурет жерлерін жабу сияқты намазда талап етілетін шарттар тилауат сәждесінде де талап етіледі. Бірақ тилауат сәждесінде ифтитах тәкбірі сүннет болып табылады. Тилауат сәждесін жасайтын адам қолын көтермей, тікелей «Аллаһу әкбар» деп бір рет сәждеге барып, үш рет «Субхана Раббиял-а’лә» деп айтады, содан кейін қайтадан «Аллаһу әкбар» деп сәждеден тұрады. Осылайша тилауат сәждесі толық орындалады. Яғни тилауат сәждесінен кейін тәшәһһуд мөлшерінде отыру және сәлем беру жоқ.
Тилауат сәждесін қажет ететін аяттарды естіген адамның дереу сәжде жасауға мүмкіндігі болмаса, «Сәми’нә уә ата’нә ғуфранәкә Раббәнә уә илайкәл-масир» деп айту мұстахаб. Сол сәтте жасай алмаған сәждені кейінірек орындайды (Шүрүнбүлі, Мерақи әл-фалах, 184).
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.