Намаз уақытыТәйәммүм – кейбір ерекше жағдайларда дәрет пен ғұсылдың орнына жасалатын ерекше амал болып табылады және тек белгілі бір себеп болғанда ғана рұқсат етіледі. Егер дәрет пен ғұсыл алу үшін су табылмаса немесе су болса да оны қолдану мүмкін болмаса, екеуінің орнына тәйәммүм жасалады.
Тәйәммүмнің су табылмаған жағдайда жасалатыны жайлы аяттарда анық айтылған. (ән-Ниса, 4/43; әл-Маида, 5/6) Тәйәммүмге қатысты хадистер де су табылмаған кезде тәйәммүм жасауға болатынын растайды. Мысалы, бір адам шетке шығып, жамағатпен намазға қатыспағанын көрген Пайғамбарымыз (с.а.с.) одан: «Ей, пәленше! Неге жамағатқа қатыспайсың?» деп сұрағанда, әлгі адам: «Уа, Алланың елшісі, мен жүніп болдым; су да жоқ» деп жауап береді. Сонда Пайғамбарымыз (с.а.с.): «Топырақты пайдалан, ол саған жеткілікті» деп бұйырған. (Бухари, Тәйәммүм, 9 [348]; Муслим, Мәсәжид, 312 [682])
Тәйәммүм келесі жағдайларда жасалады:
a) Дәрет не ғұсыл алуға жететіндей су табылмаса,
b) Су бар болса да, оған жету мүмкіндігі болмаса,
c) Су бар болса да, ауа райының тым суық болуы, шомылатын орынның болмауы сияқты кедергілерге байланысты суды пайдалану мүмкін болмаса,
d) Денсаулыққа байланысты суды қолдану зиянды болса,
e) Жуынғанда немесе дәрет мүшелерін жуған кезде ауырып қалу, ауруының асқынуы немесе жазылу мерзімінің ұзаруы ықтимал болса,
f) Дененің немесе дәрет мүшелерінің жартысынан көбін жара, күйік және т.б. себептермен жуу мүмкін болмаса.
Ал денесінің жартысынан азы жаралы адам сау мүшелерін жуады, жаралы жерлерін мәсіх етеді. Бұл мәселеге қатысты бір риуаятта, жүніп болған жаралы адамға ғұсыл алу бұйырылып, ол жуынған соң қайтыс болғаны айтылады. Бұл хабар Пайғамбарымызға (с.а.с.) жеткенде: «Олар оны өлтірген! ...Ал оған тәйәммүм жеткілікті еді» (Әбу Дәуд, Тахарат, 122 [336]) деп айтқан.
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.