Намаз уақытыИслам дінінде намаз және ораза сияқты ғибадаттарды орындауда сапарға шыққан адамдарға қатысты кейбір арнайы үкімдер бекітілген. Осыған сәйкес, діни тұрғыдан сапарда (сапаршы) деп саналатын адамдар төрт рәкағат парыз намаздарын екі рәкағат етіп оқиды, Рамазан оразасын кейінге қалдырып, кейін өтеуіне рұқсат етіледі. Діни тұрғыдан сапаршы болудың екі негізгі өлшемі бар: бірі – мекен, екіншісі – қашықтық. Сапарға қатысты адамның тұрған жері не “ватан-и аслы”, не “ватан-и иқамет”, не “ватан-и сүкна” болып саналады.
Ватан-и аслы – негізгі тұрақты мекен дегенді білдіреді. Бұл – адамның туған және өмір сүрген жері немесе жұмыс істеу үшін қоныстанып, күнкөрісін қамтамасыз еткен, үй алып, отбасы мүшелерімен бірге тұрақтаған жері. Мұндай жерде адам сапаршы болып саналмайды.
Ватан-и иқамет – тұрақты қоныстану ниеті болмаса да, он бес күннен артық уақытқа келген және негізгі мекенінен кемінде тоқсан шақырым қашықтықтағы жер. Мұндай жерде де адамға сапаршылық үкімдері қолданылмайды.
Ватан-и сүкна – адамның он бес күннен аз уақыт болу ниетімен келген, негізгі немесе иқамет мекенінен кемінде тоқсан шақырым қашықтықтағы жері (Хаддад, әл-Жаухара, 1/87). Мұндай жағдайда адам сапаршы болып есептеледі.
Бұл үкімдер Ханафи мәзһабына сәйкес берілген. Шафиғи мәзһабында сапаршы болып саналуы үшін шамамен 90 км қашықтыққа бару ниетімен жолға шығу керек және барған жерде, келу және кету күндерін есептемегенде, төрт күннен аз болу керек. Егер төрт күн немесе одан көп болуға ниет етілсе, сапаршылық үкімі тоқтайды (Рамли, Нихаяту’л-мухтаж, 2/257).
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.