Намаз уақытыТахиййәтүл-мешіт намазын мешітке кіргенде оқу сүннет болып табылады. Хазреті Пайғамбар (с.а.с.) бұл намаз туралы: «Сіздерден біреуіңіз мешітке кіргенде отырмай тұрып екі рәкағат намаз оқысын.» (Бухари, Саләт, 60 [444]; Муслим, Саләтүл-мүсафирин, 69 [714]) деп бұйырған.
Тахиййәтүл-мешіт намазы Ханафилерге сәйкес екі немесе төрт рәкағат, Мәликилерге сәйкес екі рәкағат оқылады. Шафиғилерге сәйкес негізі екі рәкағат болғанымен, Шафиғи және Ханбали ғалымдары бұл ниетпен қалағанша намаз оқуға болады деп айтқан.
Ханафилер нәпіл намаз оқуға мәкруһ саналатын уақыттарда тахиййәтүл-мешіт намазын оқуға болмайды деп есептейді. Шафиғилердің пікірінше, тахиййәтүл-мешіт абсолютті емес, себепке байланысты нәпіл намаз болғандықтан, бұл уақыттарда да оқуға болады. (Ширбини, Муғнил-мухтаж, 1/311)
Азан айтылып жатқанда мешітке кірген адамның бұл намазды оқуы Ханафилерге сәйкес мәкруһ, ал Шафиғилерге сәйкес мәкруһ емес. Бірақ, муәззин қамат айтып жатқанда немесе жамағатпен намаз басталғанда мешітке кірген адамның тахиййәтүл-мешіт оқуына қатысты факихтер арасында мәкруһ екендігі жөнінде бір ауыздан келісім бар.
Ханафилер жұма намазында хатыб мінберде тұрғанда мешітке кірген адамның отырып хутбаны тыңдауы керек екенін және тахиййәтүл-мешіт оқу мәкруһ екенін айтқан. Шафиғилердің пікірінше, ұзартпау және екі рәкағаттан асырмау шартымен оқылуы керек.
Мешітке кірген адам қандай да бір шұғыл іс немесе кераһат уақытының кіруі сияқты себептермен бұл намазды оқи алмаса, «Субханаллаһи уәл-хамду лилләһи уә лә иләһә иллаллаһу уаллаһу әкбар» деп айту мұстахап; кейбір ғалымдар бұған «уә лә хаулә уә лә құввәтә иллә билләһил-алиййил-азим» сөйлемін де қосқан.
Ханафилер кез келген намазды оқу немесе парыз намазды жамағатпен оқу арқылы да мешіттің хақысы өтелетінін, сондықтан ең аз дегенде екі рәкағат парыз немесе нәпіл намаз оқу ниетімен мешітке кірген адамның бұл намазы, ниет етпесе де, тахиййәтүл-мешіт орнына өтетінін және оның сауабын алатынын айтқан. (Касани, Беда’и, 1/190, 191; Ибн Абидин, Реддул-мухтар, 2/18)
Мәсжид-и Харамның тахиййәсі – Қағбаны тауаф ету; тауаф ниетімен кірген адам бірден тауафқа бастау керек, тауаф ниеті жоқ болса, тахиййәтүл-мешіт намазын оқуы тиіс.
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.