Зекет беру міндетті болған адам қолындағы зекетке тиесілі малынан адам құқықтарына қатысты қарыздарын шегереді. Ханафи мәзһабының жалпы пікіріне сәйкес, төлеу мерзімі келген немесе келмеген қарыздар бұл мәселеде бірдей үкімге бағынады. Алайда ханафилердің кейбір ғалымдарының пікірінше, тек мерзімі келген, жиналған және несие беруші тарапынан талап етілген қарыздар ғана шегеріледі; төлеу мерзімі әлі келмеген қарыздар шегерілмейді. Себебі мұндай қарыздар әдетте несие беруші тарапынан талап етілмейді; төлеу мерзімі келген қарыздар ғана талап етіледі. (Касани, Беда’и, 2/6)
Шафиғи мәзһабының танымал пікіріне сәйкес, ешқандай қарыз зекетке тиесілі малдардың ешқайсысынан шегерілмейді, сондықтан қарыздар зекет беруге кедергі болмайды. (Нәуәуи, әл-Мәжму’, 5/344)
Қазіргі кезде төлем жоспары ұзақ мерзімге белгіленген және алдағы жылдары тұрақты түрде төленетін мемлекеттік, ТҮҚЖБ (Тоқи), кооператив, несие сияқты қарыздар толықтай зекет малынан шегерілмеуі тиіс. Себебі бұл төлем кестелері 10-20 жылдық өте ұзақ мерзімдерді қамтиды және адамдар бұл қарыздарды сол жылы бірден төлеу жағдайында болмайды.
Сондықтан адамның қолындағы зекетке тиесілі малдардан тек сол зекет жылына қатысты жиналған қарыздар, мерзімі сол жылы келген немесе келетін және сол зекет жылы ішінде бірден төленуі тиіс қарыздар ғана шегерілуі керек. Себебі зекет – жыл сайын орындалатын құлшылық.
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.