Зекет ғибадатына қатысты шарттар зекеттің бір адамға парыз болуының және берілген зекеттің жарамды болуының шарттары деп екі бөлек тақырыпта қарастырылады.
Бір адамға зекеттің парыз болуы үшін ол адамның мұсылман, ақыл-есі дұрыс, балиғат жасына жеткен және еркін болуы (Касани, Беда’и, 2/4-6), бір жылдық қарызынан және негізгі қажеттіліктерінен артық, шын мәнінде немесе үкім бойынша көбейетін сипаттағы «нисау мөлшерінде» мал-мүлкі болуы керек. Көбейетін сипаттағы деп, малдың иесіне табыс, пайда, кіріс әкелуі немесе өздігінен өсіп-артуы түсініледі.
Зекеттің парыз болуы үшін, сондай-ақ, нисау мөлшеріндегі мал-мүлікке ие болғаннан кейін бір камари жыл өтуі және жыл соңында да нисау мөлшерін сақтауы керек (Касани, Беда’и, 2/13 т.б.; Ибн Кудама, әл-Муғни, 2/467). Жыл ішіндегі көбею мен азаюға мән берілмейді. Зекет бұл мерзім толмай тұрып та беріле алады (Касани, Беда’и, 2/50-51).
Зекеттің жарамды болуының шарттарына келсек, ең алдымен «ниет» шарт. Зекет ғибадат болғандықтан, ниетсіз орындалмайды (Касани, Беда’и, 2/40; Ибн Кудама, әл-Муғни, 2/478). Сонымен қатар, кедейге беру және тапсыруды білдіретін «темлик» те шарт (Касани, Беда’и, 2/39). Дайын тамақ әзірлеп тамақтандыру сияқты ибаһа жолдарымен кедейге зекет берілген болып саналмайды.
Дереккөз: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Бұл мазмұн жасанды интеллект көмегімен дайындалып, редактор тексерген.