Намаз убактысыХанафи мазхабы боюнча закят алтын менен күмүштүн кенинен, алтын-күмүш зер буюмдарынан жана идиш-аягынан берилет (Джаухаратун найира, 2/198).
Имам аш-Шафи'и мындай деген: «Каалаган зер буюмду тагынууга болот, алардан закят берилбейт» (Мугни аль-Мухтадж, 1/390).
Ханафи мазхабы бул маселе боюнча төмөнкү хадиске таянат:
Пайгамбар (Аллах аны колдосун жана салам айтсын) эки аялды (Асма бинт Язид жана анын кызын) алтын билерик тагынып, таваф кылып жүргөнүн көрөт.
Аллахтын Элчиси (Аллах аны колдосун жана салам айтсын) алардан: «Бул зер буюмдардан закят бересиңерби?» – деп сурайт.
Алар: «Жок», – деп жооп беришет.
Ошондо Пайгамбар (Аллах аны колдосун жана салам айтсын): «Аллах колуңарга Тозоктон эки билерик кийгизишин каалайсыңарбы?» – деп сурайт.
Алар: «Жок», – дешет.
Пайгамбар (Аллах аны колдосун жана салам айтсын) мындай дейт: «Анда булардан закят бергиле» (Тирмизи, Абу Давуд, Насаи).
Бул хадиске ылайык, аялдар өздөрүнүн алтын жана күмүш зер буюмдарын башка байлыгына кошуп, закятын эсептешет. Башкача айтканда, алтын-күмүш зер буюмдарга, накталай акчага, соода товарларына жана ашыкча байлыкка 2,5% закят берүү парз.
Сапфир, маржан, бриллиант сыяктуу асыл таштарга закят берилбейт. Бирок алар сатылган учурда, түшкөн акчадан закят берүү милдеттүү болот (Фатава-и Хиндия, 1/241).
Хасан АМАНКУЛ,
КМДБнын шариат жана фатва бөлүмүнүн жетекчи орун басары
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.