“Asr-ı evvel” жана “asr-ı sani” эмнени билдирет?

“Asr-ı evvel” — аср намазынын биринчи убактысы; “аср-ы сани” болсо аср намазынын экинчи убактысы дегенди билдирет. Аср намазынын убактысы, бешим намазынын убактысы аяктаганда башталат. Бешим намазынын убактысы качан аяктаары факихтердин далилдерди ар түрдүү колдонушуна байланыштуу талаштуу болгондуктан, аср намазынын убактысы качан башталары да талаштуу болуп келген. Бул боюнча Имам Абу Юсуф, Имам Мухаммед жана калган үч мазхабтын имамдарынын пикиринде, күн төбөдөн батышка оогондо пайда болгон көлөкө (фей-и завал) эсептелбестен, бир нерсенин көлөкөсү өзү менен тең болгондо бешим намазынын убактысы бүтүп, аср намазынын убактысы башталат. (Мерғинани, әл-Хидая, 1/40; Ширбини, Муғни’л-мухтаж, 1/299-300; Десуки, Хашия, 1/177; Ибн Кудама, әл-Муғни, 1/271-272) Дал ушул убакытка “аср-ы аввал” (аср намазынын биринчи убактысы) деп аталат.

Имам Абу Ханифанын пикиринде болсо бешим намазынын убактысы, “фей-и завал” эсептелбестен, бир нерсенин көлөкөсү өзү менен эки эсе болгондо аяктайт. Бул убакыт “аср-ы сани” (аср намазынын экинчи убактысы) деп аталат. (Касани, Беда’и, 1/122; Мерғинани, әл-Хидая, 1/40; Зейлайи, Тебйин, 1/79)

Диянет Иштери Башкармалыгы жарыялап жаткан Диянет календарын аср намазынын убактысын “аср-ы аввал” негизинде белгилеген жана намаздар аср-ы аввал иджтихадына ылайык окулат.

Булак: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu