Бир адам намаз окубаган жубайы үчүн жоопкерби?

Исламга ылайык, ар бир адам өзүнүн кылган иштеринен жооп берет. Башкалардын кылган иштеринен жоопкер эмес. Куранда мындай деп айтылат: "Эч бир күнөөкөр башка бирөөнүн күнөөсүн көтөрбөйт. Күнөө жүгү оор болгон адам аны көтөрүүгө жардам сураса да — чакырылган жакыны болсо да — ал жүктөн эч нерсе башка бирөөгө өтпөйт." (Фатыр, 35/18) Ислам ар бир адамда эрк жана тандоо эркиндиги бар экенин жана анын натыйжасында кылган иштеринен жооптуу болорун билдирген. "Ар ким кылганына жараша аманатта." (эт-Тур, 52/21); "Ким бир түйүнчөк жакшылык кылса, аны көрөт; ким бир түйүнчөк жамандык кылса, аны көрөт." (эз-Зилзаль, 99/7-8); "Ал (Аллах) кылганынан жоопкер эмес. Алар болсо жоопкер болушат." (ал-Анбия, 21/23) маанисиндеги аяттар буга далил. Бир мусулман ибадаттарын аткарбаса, анын эсебин Аллахка берет. Башка мусулмандарга тийиштүүсү — ага насаат айтып, туура жолго чакыруу. Адамдын жакшылыкка чакыруусу эң жакындарынан, үй-бүлөсүнөн башталат. Негизи, Пайгамбарыбызга (с.а.в.) да ушундай буйрук берилген. Раббибиз ага даават кылууну буйруганда: "(Адегенде) эң жакын тууганыңды эскерт." (Шуара, 26/214) деп айткан. Хадисте да ар бир мусулман өзүнүн карамагындагылардан жооптуу экени айтылган (Бухари, Жума, 11 [893]; Муслим, Имара, 20 [1829]). Жубайлардын бири-бирине жана балдарына карата материалдык жактан гана эмес, руханий жактан да жоопкерчиликтери бар. Бул жоопкерчилик — диндин талаптарын үйрөтүү жана насаат кылуу. Анткени Аллах Таала Пайгамбарыбызга (с.а.в.) мындай деп айткан: "Үй-бүлөңө намазды буйру, өзүң да ага сабырдуулук менен бекем бол. Биз сенден ырыскы сурабайбыз; тескерисинче, биз сени ырыскыландырабыз. Жакшы жыйынтык — такыбаалуулук менен." (Таха, 20/132) Бир адам намаз окубаган жубайына беш маал намазды өз убагында окуунун материалдык жана руханий пайдасын жакшы сөз менен түшүндүрүп, өткөн кайдыгерлиги үчүн тообого чакырып, намаз окууга үндөшү керек. Жакшы сөз менен берилген кеңештерге карабастан, жубайы намаз окубаса, анын жоопкерчилиги толугу менен өзүнө, башкача айтканда, окубаган адамга тиешелүү болот.

Булак: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu