Йога – бул психологиялык, руханий жана физикалык көнүгүүлөрдү камтыган, байыркы Индияда пайда болгон түшүнүк. Йоганын максаты – дене менен жан дүйнөнүн гармониясына жетишүү. Дене тарбия аркылуу жан дүйнөнүн соолугун жана сергектигин жакшыртуу көздөлөт.
Медитация бул жерде бакытка жетүүнүн жалгыз жолу катары сунушталат. Йога менен медитация – индуизм жана буддизмдин ажырагыс бөлүгү, алардын бардык элементтери реинкарнация ишенимине негизделген. Бул көз караш ислам түшүнүгүнө каршы келет. Йога менен алектенүүнүн туура эместиги тууралуу «Әл-йуға фи мизан әл-нақд әл-ғилми» аттуу китепте бир нече себептер айтылат.
Диний ишенимге каршы келет. Анткени анда Алла Таалага шерик кошуу, башкача айтканда күнгө сыйынуу жана анын ысымдарын кайталоо бар.
«(Эй, Мухаммад!) Мен бир гана Аллага сыйынып, Ага эч нерсени шерик кылбоого буйрулдум. Мен Ага гана чакырам жана Ага кайтып барам», – деп айт» («Рағыд» сүрөсү, 36-аят).
Дагы бир аятта мындай деп айтылат: «Шексиз, сага да, сенден мурда келген пайгамбарларга да: "Эгер Аллага башкаларды шерик кылсаң, кылган бардык (жакшы) иштериң текке кетет. Ошентип, сөзсүз зыян тарткандардын бири болосуң", – деп аян берилген» («Зүмәр» сүрөсү, 65-аят).
Бутка табынуучуларга окшошуу.
Пайгамбарыбыз (ага Алланын салаваты жана саламы болсун): «Ким бир коомго окшошсо, ал ошолордун бири», – деген (Ахмад, Абу Дауд, Табарани).
Кээ бир көнүгүүлөр, мисалы, адаттан тыш жана жараксыз отуруу, узак убакыт күндө туруу, көздү албай күнгө тик карап туруу ж.б. адамдын ден соолугуна жана психологиялык абалына зыяндуу.
Пайгамбарыбыз (ага Алланын салаваты жана саламы болсун): «Өзүнө жана башкага зыян келтирүүгө болбойт», – деген (Ахмад, Ибн Мажа).
Убакытты текке кетирет. Ошондой эле бул дүйнөдө зыян жана чыгым, акыретте болсо жоготуу жана үмүтсүздүк алып келет.
Пайгамбарыбыз (ага Алланын салаваты жана саламы болсун): «Адам кыяматта төрт нерсе тууралуу суралмайынча ордунан жылбайт: өмүрү жана аны кантип өткөргөнү, билими жана аны кантип пайдаланганы, малы жана аны кайдан тапканы жана кантип жумшаганы, денеси жана ага кандай кам көргөнү», – деген (Тирмизи).
Эгерде тыюу салынган иш-аракеттерден алыс болуу шарты менен йоганы спорт катары гана жасаса, шарият уруксат берет. Бирок ден соолук жана акыл-эсин чыңдоо үчүн йогага кайрылган мусулман, исламдагы ибадаттардын артыкчылыгын унутпашы керек. Себеби намаз, зикир, орозо сыяктуу ибадаттар денеге да, жүрөккө да тынчтык жана соолук берет.
Куранда: «Жүрөктөр Алланы эскерүү менен гана тынчтык табат», – деп айтылат («Рағыд» сүрөсү, 28-аят).
Даярдаган Хасан АМАНКУЛ
«Мунара» гезити, №10, 2021-жыл
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.