Жалган маалымат – чындыкка туура келбеген же фактылар бурмаланган, далилсиз, негизсиз жана коомдо туура эмес түшүнүк жараткан маалыматтар. Шариятта жалган маалымат таратуу адамгерчиликке жат жана чоң күнөө болуп эсептелет. Анткени жалган маалымат таратуу адамдардын ортосундагы ишеним менен достукту бузуп, коомдо чатак менен кастыкка, баш аламандыкка себеп болот.
Жалган маалымат таратуу күнөө жана арам экени Куранда да, Пайгамбарыбыздын (ага Алланын салаваты жана саламы болсун) хадистеринде да ачык айтылган. Алла Таала Куранда мындай дейт:
«Силер аны тилдериңер менен таратып, оозуңар менен өзүңөр билбеген нерсени айтып, аны жеңил деп эсептедиңер, ал эми ал – Алланын алдында абдан чоң (күнөө)»
– деп айткан. Пайгамбарыбыз (ага Алланын салаваты жана саламы болсун) бир хадисинде мындай дейт:
«Ар бир укканын айтуу адамга күнөө катары жетиштүү»
– деп айткан. Ошондуктан ар кандай маалыматты аныктап билбей туруп таратууга тыюу салынат.
Алла Таала Куранда мындай дейт:
«Өзүң так билбеген нерсенин (маалыматтын) артынан ээрчибе (б.а. билбегенди билдим, көрбөгөндү көрдүм, укпаганымды уктум деп айтпа). Чындыгында адам баласы кулак, көз жана жүрөк сыяктуу дене мүчөлөрүн кандай колдонгону үчүн (Алланын алдында) жооп берет»
– деп айткан. Демек, жалган маалымат таратуу – адамгерчиликке жат жана чоң күнөө. Шариятта жалган маалымат таратууга катуу тыюу салынган. Ошондуктан мусулман адам уккан маалыматынын чындыгына көзү жетмейинче аны башкага айтуудан оолак болушу керек.
Медет КУРМАШ УУЛУ
«Иман» журналы, №11, 2024-жыл
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.