Жаназа кандайча кафенделет? Жаназа кафенделбестен кийими менен көмүлөбү?

Жаназа жуулгандан кийин, шариятка ылайык даярдалган кездемелер менен оролуп жабылышы кафендөө (текфин) деп аталат. Жаназанын кафенделиши мусулмандарга фарз-ы кифая болуп эсептелет. Кафендөө — маркумга карата калган мусулмандар аткара турган акыркы милдеттердин бири болуп, жаназа намазы менен кошо орундалат. Пайгамбарыбыз (с.а.с.) да: «Силерден ким (каза болгон) дин бир тууганынын жаназасын даярдап, кафендөөнү мойнуна алса, бул ишти жакшы аткарсын» (Муслим, Жанайиз, 49 [943]; Ибн Мажа, Жанайиз, 12 [1474]) — деп айткан.

Кафендөө эркектер үчүн көйнөк, изар жана лифафа болуп үч бөлүктөн; аялдар үчүн болсо, буларга кошумча баш жоолук жана көкүрөк жабуусу болуп беш бөлүк кездеме менен жасалат.

Кафен жетишсиз болгон учурда, эркектер үчүн изар жана лифафа болуп эки бөлүк; аялдар үчүн болсо, буларга кошумча баш жоолук болуп үч бөлүк кездеме менен чектелсе болот. Эгер булар да табылбаса, денени толук жаба турган бир кездеме жетиштүү болот. (Муслим, Жанайиз, 44 [940]) Мындай учурда аял менен эркектин кафенделишинде айырма болбойт.

Кафендин бөлүктөрүнүн бири болгон көйнөк маркумду моюнунан бутуна чейин; «изар» баштан бутка чейин жаба турган эки кездеме. «Лифафа» болсо баштан бутка чейин жаба турган кездеме болуп, кафендин эң үстүнө келет. Бул, бут жана баш жагынан байлоо үчүн бир аз узунураак болот.

Кафендин ак түстөгү пахта кездемеден болушу артыкчылыктуу. Пайгамбарыбыз (с.а.с.): «Өлгөндөрүңөрдү ак кафен менен кафендегиле» (Ибн Мажа, Жанайиз, 12 [1472]) — деп айткан.

Исламга ылайык, маркум кафенделбестен үстүндөгү кийими менен көмүлбөйт. Бирок Аллах жолунда согушуп шейит болгон адам бул эрежеден өзгөчө. Дүйнө жана акырет жагынан шейит деп эсептелгендер кафенделбейт, намаздары окулгандан кийин кан болгон кийимдери менен көмүлөт, анткени алардын кафени — үстүндөгү кийимдери.

Булак: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu