Момун-мусулмандар бири-бирине аманчылык, тынчтык каалап, жума күнү менен куттуктоосу – мубах, башкача айтканда, уруксат берилген иш. Бул үчүн сооп да, күнөө да жазылбайт. Анткени жума күнү менен куттуктоо шариаттын жалпы максатына туура келет.
Алла Таала Куранда: «Адамдарга жакшы сөз айткыла» , – деп буйруган («Бакара» сүрөсү, 83-аят).
Пайгамбарыбыз (ага Алланын саламы жана салаваты болсун): «Жакшы сөз – садака» , – деп түшүндүргөн (Бухари, Муслим).
Жума күнү менен куттуктоо – мусулмандар арасында кылымдардан бери келе жаткан адат. Илгертен эле бул күнү кубанычтарын бөлүшүп, бири-бирине жакшы тилек айтып, дуба кылышкан. Абдулла ибн Масъуд (Алла андан ыраазы болсун): «Мусулмандар жакшы деп эсептеген иш, Алла Тааланын алдында да жакшы», – деген (Ахмад).
Мындан тышкары, адамзат тарыхындагы улуу жана маанилүү окуялар да жума күндөрү болгон. Бул тууралуу Пайгамбарыбыз (ага Алланын саламы жана салаваты болсун):
«Жума – күн нуру тийген күндөрдүн эң жакшысы. Адам (ага Алланын саламы болсун) жума күнү жаратылган, жума күнү бейишке кирген, жума күнү бейиштен чыгарылган. Кыямат күнү да жума күнү болот» , – деп кабар берет (Муслим).
Ошондой эле жума күнү аткарылган ибадаттын башка күндөргө караганда сообу көбүрөөк. Ошондуктан жүрөгүндө ыйманы бар мусулман жума күндүн баркын жакшы билет жана бул күндү Жараткан Эгебиздин ыраазылыгына жетүү үчүн өзгөчө өткөрүүгө аракет кылат.
Хазрети Омар (Алла андан ыраазы болсун): «Бардык мактоо Аллага таандык! (Жараткан Эгебиз) жума жана арапа күндөрүн биз – мусулмандар үчүн майрам кылып берди» , – деген (Табари).
Демек, майрамдарда куттуктоо туура болгондой эле, жума күнү да тилек айтып, куттуктоо жактырылат. Себеби жогорудагы хадис жума күнү да майрам экенине далил. Бул күндү кубанычтуу маанайда, жыпар жыт себинип, ибадатыбызды аткарып, абал-сурашып, жакшы тилек айтып өткөрүүбүз шариатка каршы эмес. Жума күндөрү «күніңүз берекелүү өтсүн», «жума мубарак болсун» деп айтуу да жакшы тилектерге кирет. Бирок куттуктоо, тилек айтуу ар бир адамдын өз эркиндеги иш, аны важиб же сүннөт деп айтпайбыз. Бул ишти кылбаган адамды күнөөкөр деп эсептебейбиз.
Даярдаган Хасан АМАНКУЛ
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.