Намаз убактысы«Кажылык» деген сөз – ыйык жерлерди зыярат кылуу дегенди билдирет. Диндик түшүнүктө болсо, «Арафат тоосунда ибадат ниети менен белгилүү убакыт туруу, андан кийин шарттарына ылайык тауап кылуу аркылуу Каабаны зыярат кылуу жана башка амалдарды аткаруу» деген маанини берет.
Дагы бир түшүндүрмөдө кажылык – «ыйык Каабаны белгилүү күндөрдө, белгилүү шарттар менен зыярат кылуу» деп айтылат.
Кажылык ибадаты бүткөндөн кийин ажылар мекенине кайтып келишет. Алла Таала кажылык учурунда аларга Өзүнүн улуулугун жана кудуретин көрсөтүп, сансыз жакшылыктарды тартуулайт.
Кажылык кылгандар тууралуу пайгамбарыбыз (Алланын ага саламы жана салаваты болсун) мындай деген:
«Кажылык жана умра кылгандар – Алланын коноктору. Алла аларды чакырды, алар да Анын чакыруусуна жооп беришти. Алар Алладан каалоосун сурап жатышат, Алла да сурагандарын берет» [1].
Кажылардын максаты – Алла Тааланын ыраазычылыгы жана күнөөлөрүнүн кечирилиши. Мындан башка максат жок. Пайгамбарыбыздын (Алланын ага саламы жана салаваты болсун) өмүр баянында, мекенине кайтып келгенде ажыларга өзгөчө урмат көрсөтүлгөн учурлар көп сүрөттөлөт.
Мусулман адам ажыларды жолуктурганда пайгамбарыбыздын (Алланын ага саламы жана салаваты болсун) хадисинде айтылган сөздөрдү айтышы керек:
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا فِي عُمْرَتِهَا:
(( إِنَّ لَكِ مِنَ الأَجْرِ عَلَى قَدْرِ نَصَبِكِ وَنَفَقَتِكِ )).
Пайгамбарыбыз (Алланын ага саламы жана салаваты болсун) Айша энебизге: «Сенин (умрадагы) сообуң чарчаганыңа жана чыгымдаганыңа жараша берилет» [2], — деп айткан.
Дагы бир хадисте: Имам Бухари (Алла аны рахымына алсын) сахих хадистер жыйнагында «Сапардан келген ажыларды тосуп алуу» деген өзүнчө бөлүм ачып, ага Ибн Аббастан (Алла андан ыраазы болсун) келген хадисти келтирген:
«Пайгамбарыбыз (Алланын ага саламы жана салаваты болсун) Меккеге келгенде, аны Абдумуталип уруусунун кичинекей балдары тосуп алышкан. Анан бир баланы алдына, экинчисин артына мингизип алчу» [3].
Демек, мусулмандар пайгамбарыбыздын (Алланын ага саламы жана салаваты болсун) сүннөтүн бекем карманып, Алла улуктаган нерселерге урмат көрсөтүшү керек. Ажыларды жана кажылык ибадатын улуктоо – Алла Таала жактырган жана сүйгөн амалдардын бири.
Ажылардын аман-эсен кайтып келишине байланыштуу аларды тосуп алуу же үйлөрдү кооздоо маселесине токтолсок, бул эч кандай шаригабызга каршы эмес. Бул аракеттерди ошол адамдарга болгон урмат катары гана кабыл алуу туура.
Ислам МАРАТУЛУ,
Кыргызстан мусулмандары дин башкармалыгынын диний реабилитация бөлүмүнүн адиси
[1] (Насаи, Ибн Мажа)
[2] (Хаким, Мустадрак)
[3] (Бухари)
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.