Көз тийүүдөн сактануу үчүн назар мончок тагынууга болобу?

Көз тийүүнүн табияты жана кандайча болору так белгилүү болбосо да, айрым адамдардын карашы менен терс таасирлер жаралышы дин тарабынан да кабыл алынган. Бир хадисте: “(Көз тийүүдөн) Аллахка сыйыныңар, анткени назар (көз тийүү) чындык.” (Ибн Мажа, Тиб, 32 [3508]) деп айтылган. Пайгамбар (с.а.в.) көз тийүүдөн сактануу үчүн Аятүл-күрси, Ихлас жана Муаввизатейн (Фалак, Нас) сүрөлөрүн окуган; сахабаларына да буларды окууну сунуштаган; көз тийүүдөн кутулуу үчүн түз эле Аллах Таалага (с.ч.) жалынгандыгы риваят кылынган. (караңыз: Бухари, Тиб, 32-38 [5735-5742]; Тирмизи, Тиб, 16 [2058]; Ибн Мажа, Тиб, 32-36 [3508-3525]; Камил Мирас, Теджрид Терджемеси, 12/90)

Көз тийүү боюнча Пайгамбардын (с.а.в.) сунуштарын аткаргандан кийин натыйжаны Улуу Аллахтан күтүү — Ислам ишениминин талабы. Динибизде акыркы таасирди Аллахтан башка бирөөгө таңуулаган мамиле, жүрүм-турум жана ишенимдер тыюу салынган. Ошондуктан назар мончок жана ушул сыяктуу нерселерди, алардан жардам күтүп, моюнга же башка жерге тагынууга болбойт. Мындай иштерди жасагандар тууралуу Пайгамбар (с.а.в.): “Ким назарлык тагынса, Аллах анын ишин аягына чыгарбасын.” (Ахмед б. Ханбал, әл-Мүснед, 4/154 [17440]) деп айткан. Башка бир хадисте болсо назарлык тагынган жана ага коргоочу күч арнаган адам Аллахка шерик кошкон болот деп айтылган. (Ахмед б. Ханбал, әл-Мүснед, 4/156 [17458]) Көз тийүүдөн сактануу үчүн мындай ырым-жырымдарды таштап, Пайгамбар (с.а.в.) үйрөткөн дубаларды окуу керек. (караңыз: Бухари, Тиб, 32-38 [5735-5742]; Тирмизи, Тиб, 16 [2058]; Ибн Мажа, Тиб, 32-36 [3508-3525]; Камил Мирас, Теджрид Терджемеси, 12/90) Бул алкакта Фалак жана Нас сүрөлөрү менен катар Пайгамбар (с.а.в.) неберелерине кылган төмөнкү дубаны да окуу сунушталат: “Ар кандай шайтандан, уулуу курт-кумурскалардан жана бардык жаман көздөрдөн Аллахтын толук сөздөрүнө сыйынам.” (Бухари, Эхадисүл-энбия, 10 [3371])

Булак: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu