Күнгө ысыган суу менен даарат алууга болобу?

Жай айларында күнгө ысыган суу менен даарат алууга болобу, ачык асманда күндүн астында турган душка түшүүгө же гусул алууга болобу деген суроолор көп берилет.

Жалпысынан күнгө ысыган суу – таза жана башка нерселерди тазалоого жарактуу. Башкача айтканда, күнгө ысыган суу менен даарат алса да, гусул алса да, даараты да, гусулу да туура болот. Бирок мындай суу менен даарат алуу макрухпу же жокпу – бул маселе аалымдардын арасында талаштуу. Ханафи мазхабынын көпчүлүк аалымдары күнгө ысыган сууну колдонууга уруксат беришет. Себеби ар бир нерсенин негизги өкүмү мубах, тыюу салган далил болбосо гана уруксат берилбейт. Бул маселе боюнча тыюу салган сахих далилдер жок.

Ханафи мазхабынын айрым аалымдары жана Малики, Шафи мазхабынын көпчүлүк аалымдары "макрух танзихи" деп айтышкан [1]. Далилдери:

«Айша энебиз суу күнгө ысыган кезде Пайгамбарыбыз (ага Алланын салам-салаваты болсун) ага: «Эй Хумайра! Андай кылба, анткени ал алапеске алып келет» [2], – деп айткан.

Бул хадисти ад-Дарукутни риваят кылып, алсыз деп баалаган. Ошондуктан ал далил катары алынбайт. Аалымдар күнгө ысыган суу макрух болушу үчүн төмөнкү шарттарды коюшкан [3]:

• Климаты өтө ысык өлкөлөрдө гана. Эгер өлкө анчалык ысык болбосо, бул өкүм тиешелүү эмес.

• Алтын жана күмүштөн башка темир, жез, коло сыяктуу отко эрип кетүүчү металл идиште болушу керек. Пластмасса, жыгач, чоподон жасалган идиштерде же кичинекей көлчүктөгү суу бул өкүмгө кирбейт.

• Күнгө ысыган сууну денеге жана ысык абалда колдонуу макрух. Ал эми кийим жууганга же суу муздагандан кийин колдонсо болот.

• Намаз окуу убактысы кең болушу керек. Эгер намаз убактысы аз калып, күнгө ысыган суудан башка суу табылбаса, ошол суу менен даарат алуу важип болот.

• Тажрыйба же ишенимдүү дарыгер аркылуу анын зыяны жок экенин билиши керек. Эгер күнгө ысыган суунун зыяны бар экени анык болсо жана башка суу жок болсо, анда таяммум алууга өтөт.

Имам Шафи (Алла аны ырайым кылсын) отко эрип кетүүчү идиште ысыган суу менен даарат алуу тууралуу суралганда: «Күнгө ысыган суу менен даарат алуу макрух деп айтпайм, эгерде медициналык жактан зыяны жок болсо» [4], – деп фатва берген.

Демек, күнгө ысыган суу менен даарат алса, даараты – туура. Болгону, дарыгерлер андай суу териге зыян деп айтса, анда аны колдонуу жеңил макрух болот.

Медет Курсақов,

КМДБ Шариат жана фатва бөлүмүнүн адиси

• [1] «Әл-Маусуға әл-фиқһия» 39-том, 363-бет.

• [2] Даруқұтни руаят еткен.

• [3] Абду әл-Фаттах Хусни әш-Шейх, «Фиқ әл-Ғибадат», 211-бет.

• [4] «Әл-Умм» кітабы.