Курмандык качан союлат?

Курмандык союунун белгиленген убактысы бар. Курмандыкты бул убакыттан мурда же кийин союуга болбойт. Эгер убакытынан мурда союлса, ал курмандык болбойт, жөн гана үй-бүлөсү үчүн эт катары эсептелет. Ал эми убакытынан кийин союлса, анын этин садака кылуу важип болуп, өзү жебейт[1].

Пайгамбарыбыз (ага Алланын салам-салаваты болсун) мындай деген:

إن أول ما نبدأ به في يومنا هذا أن نصلي ثم نرجع فننحر من فعله فقد أصاب سنَّتنا ومن ذبح قبل فإنما هو لحم قدَّمه لأهله ليس من النُّسُك في شيء

«Бул күнү биз эң биринчи намаз окуйбуз. Андан кийин кайтып келип, курмандык чалабыз. Ким ушундай кылса, биздин сүннөтүбүздү аткарган болот. Ким убакытынан мурда союп койсо, ал үй-бүлөсүнө эт берип койгон болот, бул ибадат болуп эсептелбейт», – деп айткан[2].

Курмандык чалуу убактысы айт намазы окулуучу жерлерде айт намазынан кийин, ал эми айт намазы окулбаган айылдарда таң аткандан кийин башталып, айттын үчүнчү күнү күн батканга чейин уланат.

Шаарда жашаган адам курмандыгын айт намазы окулбаган айылга жөнөтүп, ал жакта таң аткандан кийин союлса, бул туура болот. Анткени курмандык ээсинин жашаган жери эмес, курмандык союлуучу жер эске алынат.

Күчтүү суук, сел, калың кар же башка негиздүү себептерден улам айт намазы окулбай калса, курмандык малын болжол менен айт намазы окулуучу убакыт өткөндөн кийин, башкача айтканда, күн чыккан соң бир саат өткөндөн кийин союлат.

Эгер бир күндү айт күнү деп эсептеп, эл ошол күнү айт намазын окуп, курмандык чалса, кийин ал күн арапа экени билинсе, окуган намазы да, курмандыгы да туура болот[3]. Бирок айт күнү келе элек экенин билип туруп курмандык чалынса, ал жөн гана садака болуп калат. Кыргыз салтындагы "шектин" жөрөлгөсү ушул сыяктуу.

Курмандыкты күндүз да, түндө да союуга болот. Бирок түндө союу макрух деп айтылган[4]. Ошондой эле, курмандыкты айттын биринчи күнү союу – эң жакшысы[5].

КМДБ Шариат жана фатва бөлүмү

• [1] Әл-муфассал фи әл-фиқһ әл-ханафи, 216.

• [2] Бухари, Муслим, Абу Дауд, Тирмизи риваят кылган.

• [3] Радд ул-мухтар, 6/319.

• [4] Фатху баб ал-гинаа, 3/76.

• [5] Китаб ал-ихтияр, 4/260.