Намаз убактысы«Кытайдан болсо да, билим ал» деген маанидеги хадис эл арасында кеңири тараган. Бул хадис тууралуу айрым хадисчилер алсыз десе, кээ бирлери «негизсиз, ойдон чыгарылган» деп баа беришкен.
Жалпысынан бул хадистин тексти жана тизмеги боюнча хадисчилер арасында жогорудай пикирлер болгону менен, мааниси туура. Анткени илим издөө – ар бир мусулман эркекке да, аялга да парз. Куранда да, Пайгамбарыбыздын (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) хадистеринде да илим издөө өзгөчө баса белгиленген.
Курандын эң алгачкы аяты «Оку!» деп, буйрук мааниде келип, илим алууга үндөп турат.
Пайгамбарыбыз (ага Алланын саламы жана салаваты болсун):
«Илим алуу – ар бир мусулман эркекке да, аялга да парз» , – деп илим издөө аялдарга да тиешелүү экенин айткан.
Шариятта илим дүйнө жана акырет жакшылыгына жеткиргендиктен, илим алууга өзгөчө маани берилген. Ал эми «Кытайдан болсо да, билим ал» деген сөз Кытай же анын элинин артыкчылыгына далил эмес. Себеби Кытай ошол кездеги араб жеринен алыс жайгашкан болчу. Ошондуктан бул сөз «Кытай сыяктуу алыс жер болсо да, илим изде» деген мааниде айтылган. Мындай маалыматтарды так Пайгамбар (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) айтты деп так кесе айтууга болбойт. Анткени Алланын элчиси айтпаган нерсени Пайгамбар айтты деп айтуу чоң күнөө.
Медет КУРМАШУЛУ
«Иман» журналы, №5, 2024-жыл
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.