Намаз убактысыАр бир ысымдын терең мааниси, артыкчылыгы болору шексиз. Биз жакшы көргөн Азирети Пайгамбарыбыздын (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) «Мухаммед» деген ысымы кандай маанини билдирет?
«Мухаммед» деген сөз тынымсыз, дайыма макталган, мактоого татыктуу сапаттары, касиеттери жана иштеринде өзгөчө артыкчылыктарга ээ, даражасы бийик деген маанини берет.
Бардык пайгамбарлар макталат, бирок биздин пайгамбарыбыз Мухаммед (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) тынымсыз мактала берет. Бардык пайгамбарларда мактоого татыктуу сапаттар, касиеттер жана амалдар бар. Бирок биздин пайгамбарыбыз Мухаммеддин (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) мактоого татыктуу сапаттары, касиеттери жана амалдары алардын баарынан көп.
Бардык пайгамбарлардын даражалары бийик, белгилүү артыкчылыктарга ээ, өз үммөттөрүнө үлгү, өрнөк, кемил адам болушкан. Бирок биздин пайгамбарыбыз Мухаммед (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) өзүндө бардык артыкчылыктарды камтыган жана Кыямат күнүнө чейин бүтүндөй адамзатка шексиз көркөм үлгү болуп калат (Бадруддин Айни ал-Ханафи, «Умдат ул-кари шарху сахих ал-Бухари», 24/73).
Алла элчиси (ага Алланын саламы жана салаваты болсун): «Албетте менин жана менден мурдагы пайгамбарлардын мисалы, бир үйдү кооз куруп, бир бурчунда бир кыштын ордун бош калтырган адамга окшош. Адамдар аны айланып көрүп таң калышат да: «Мына бул кыш да ордуна коюлганда сонун болмок», – дешет. Мен ошол кышмын, мен пайгамбарлардын акыркысы болом», – деген (Бухари, Муслим, Тирмизи).
Пайгамбарыбыздын (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) дагы бир ысымы – Ахмад. Ал Алла Таалага көп мактоо айткан деген маанини билдирет. Бардык пайгамбарлар Алла Таалага мактоо айтышкан, бирок биздин пайгамбарыбыз Мухаммед (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) алардан да көп мактоо айткан.
«Мухаммед» – Хак элчисинин (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) эң улуу жана белгилүү ысымы. Мусулман болуу үчүн «Мухаммад расулуллаһ» деп айтуу керек, бирок «Ахмад расулуллаһ» деп айтуу жетишсиз (Мухаммад ибн Юсуф Шами, «Субул ал-худа ва ар-рашад фи сирати хайр ал-ибад», 1/410).
Алла Таала эки дүйнөдө тең Мухаммед (ага Алланын саламы жана салаваты болсун) пайгамбарга жакын болууну насип кылсын!
Хасан АМАНКУЛ
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.