Мухаррам айына таандык өзгөчө намаз жана ороз барбы?

Куттуу күндөрдө жана түндөрдө парз же важип катары милдеттүү өзгөчө ибадат түрү жок. Сахих булактарда Мухаррам айына таандык өзгөчө нафил намаз тууралуу эч кандай риваят жок.

Куттуу күндөрдө жана түндөрдө казасы барлардын эң оболу казасын окушу ылайыктуу. Ошондой эле Куран окуу жана түшүнүү, диний китептерден пайдалану, зикир жана салават менен алектенүү да унутулбашы керек.

Мухаррам айында орозо тутуу мустахаб. Бул айдын башында, аягында же ортосунда, башкача айтканда 13, 14, 15-күндөрүндө же 9, 10 же 10 жана 11-күндөрүндө орозо тутса болот.

Расул-Экрем (с.а.с.) мындай деген: “Рамазан орозосунан тышкары эң артыкчылыктуу орозо — Аллахтын айы Мухаррамда тутулган орозо. Парздардан тышкары эң артыкчылыктуу намаз да түнкү намаз.” (Муслим, Сыям, 202-203 [1163])

Мухаррам айынын 10-күнү ашура күнү деп аталат. Расулуллах (с.а.с.) “Ашура күнү орозосу өткөн жылдын (кичине) күнөөлөрүнө кафарат болот деп үмүт кылам.” (Муслим, Сыям, 196-197 [1162]) — деп, үммөтүнө бул күнү орозо тутууну сунуштаган. Ашура күнү орозо тууралуу Ибн Аббас (р.а.) мындай деп баяндайт: “Расулуллах (с.а.с.) Мединага келгенде, яхудийлердин ашура күнү орозо тутуп жатканын көрдү. Алардан: ‘Бул эмне (эмне үчүн орозо тутасыңар)?’ деп сурады. Алар: ‘Бул — салих (жакшы) күн. Аллах ошол күнү Исраил уулдарын душмандарынан куткарган. (Шүгүр катары) Муса ошол күнү орозо туткан’ дешти. Расулуллах (с.а.с.) да: ‘Мен Мусага силерден жакынмын’ деп, ошол күнү орозо тутуп, мусулмандарга да орозо тутууну сунуштады.” (Бухари, Савм, 69 [2004]; Муслим, Сыям, 127-128 [1130])

Пайгамбарыбыз (с.а.с.) доорунда яхудийлер Мухаррам айынын 10- (ашура) күнүндө гана орозо тутушкандыктан, алардын орозосуна окшошпошу үчүн Пайгамбарыбыз (с.а.с.) мурунку же кийинки күндү кошуп орозо тутууну сунуштаган. Кээ бир риваяттарда болсо, бир мурунку жана бир кийинки күндү кошуп үч күн орозо тутууну сунуштаган. (Баззар, әл-Муснад, 11/399 [5238]; Бейхаки, әс-Сүнәнүл-кубра, 4/475 [8406]) Ошондуктан ашура күнү орозо тутууда маанилүүсү — ашура күнүн жалгыз тутпоо. Бир мурунку же бир кийинки күндү кошуп эки күн орозо тутса болот, же экөөнү тең кошуп үч күн да орозо тутса болот.

Булак: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu