Намаз окубаганга жүйөөлүү себеп болобу?

Белгилүү болгондой, намаз — динибизде аткарылышы буйрулган ибадаттардын эң маанилүүсү. Келиме-и шахадаттан кийин Ислам дининин негизделген беш түркүгүнүн биринчиси болуп эсептелет. Акыл-эси жайында жана балиг болгон ар бир мусулмандын намаз окушу парз. Аны таштоо же кечиктирүүгө жүйөөлүү, шариятта кабыл алынган себеп болбосо, өз убагында окубай казыга калтыруу — күнөө. Намаз; уктап калуу, унутуп калуу же баш менен да ишарат кылууга алы жетпей ооруп калуу сыяктуу шариятта кабыл алынган себептер болбосо, казыга калтырылбайт. Пайгамбарыбыз (с.а.с.) мындай деген: “Силердин бирөөңөр уктап калса же унутуп калып, намазын өз убагында окуй албаса, аны эстегенде окусун.” (Муслим, Месажид, 316 [684]; караңыз: Бухари, Мевакитүс-салат, 37 [597])

Иш менен алек болуу, үй-бүлө мүчөлөрүн багуу үчүн иштөө же сапарга чыгуу сыяктуу жагдайлар намазды кечиктирүүгө жүйөөлүү себеп болуп эсептелбейт. Куранда мындай деп айтылат: “Кээ бир адамдар бар, аларды эч кандай соода-сатык же соода кылуу Аллахты эстөөдөн, намазды толук окуудан жана зекет берүүдөн тыйа албайт. Алар жүрөктөр менен көздөрдүн үрөйү учкан күндөн коркушат.” (эн-Нур, 24/37)

Иш берүүчү же жумуш ордунда жооптуу болгон адам, намаз окууну каалаган кызматкерлерине жана жумушчуларына жума намазын жана беш убак намазды окууга шарт түзүп бериши керек. Бирок, кызматкер да ишин үзгүлтүккө учуратпашы жана иш тартибин сактоо үчүн жетекчисинен уруксат алганы туура болот. Уруксат берилбесе да окулган намаз кабыл болот. Намаз окууга шарт жок жерде иштеген адам, мындай мүмкүнчүлүк таба ала турган жумуш издегени жакшы болот.

Эгер кызматкерлер издегенине карабастан башка мүмкүнчүлүк таба албаса; бешим менен асрды — асрды эрте бешим убагында же бешимди кечиктирип аср убагында; шам менен куптанды да куптан убагына кечиктирип же куптанды шам убагына алып (жам кылып/бириктирип) окуса болот. Бирок бул зарылчылык өкүмү экенин унутпашы керек.

Булак: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu