НАМАЗ ОКУЧУНУН АЛДЫН КЕСИП ӨТҮ КҮНӨӨБҮ?

Эгер намаз окуп жаткан адамдын алдынан бирөө өтүп кетишинен кооптонсо, алдына сутра [1] коюу – <strongмустахаб.

Сутра узундугу жарым метр же андан узун, ал эми калыңдыгы манжадан ичке болбошу керек. Алдына сутра коюп, ага жакын туруп намаз окуу – сүннөт. Сутраны так алдына эмес, оң же сол жагына коюу керек. Эгер эч нерсе табылбаса, тикесинен же жаңы чыккан айга окшош кылып сызык тартса да болот [2].

Бул тууралуу Абу Хурайрадан (ага Алла ыраазы болсун) жеткен хадисте: «Силердин бирөөңөр намаз окуса, алдына бир нерсе койсун, эгер таяк болбосо, сызык тартсын. Ошентип койсо, алдын кесип өткөндөн зыяны болбойт» [3], – деп айтылган.

Намазда турганда тынч туруп, ашыкча кыймыл жасабоо абзел болгондуктан, намаз окуп жаткан адамдын алдынан өтүп жаткан кишини токтотпоо – мустахаб. Эгер токтотууну кааласа, колу менен ишарат кылат же «Субхан Аллаһ» сыяктуу тасбих айтып токтотсо болот. Экөөнү бирге колдонуу – макрух.

Ошондой эле, эркек адамдын алдынан өтүп баратканда, ачык окулуучу намаздарда Куран аяттарын үн чыгарып окуу менен белги берсе болот. Ал эми аял киши колу менен ишарат кылат же көкүрөк тушунда оң алаканын сол алаканына урат.

Намаз окуп жаткан адамдын алдынан эч кандай зарылчылыксыз өтүүгө тыюу салынган. Пайгамбарыбыз (ага Алланын салаваты жана саламы болсун): «Намаз окуп жаткан адамдын алдын кесип өткөн киши өзүнүн канчалык күнөө кылганын билсе, намаз окуп жаткан адамдын алдын кесип өткөнчө, кырк токтоп, күткөнү жакшы болмок» [4], – деп айткан. Хадисти риваят кылуучу: «Кырк деген кырк күнбү, кырк айбы же кырк жылбы, билбейм» деген.

Кандай болгон күндө да эч кандай себепсиз намаз окуп жаткан адамдын алдын кесип өтүү күнөө болот. Бул чакан мечиттерде же башка кичинекей жайларда намаз окуган адамдын алдында сутра болбосо, анын алдын кесип өтүүгө байланыштуу. Ал эми чоң мечиттерде же ачык талаада намаз окуп жаткан адамдын сажда кылуучу жеринен алысыраак өтүп кетсе, күнөө болбойт [5].

Имамдын алдына коюлган сутра жамаатка да жетет. Имамга кошулган адам өзүнчө сутра койбойт.

Кээ бир фыкых аалымдары намаз окуп жаткан адамдын алдынан бирөө өтсө, күнөө кимге жазыларын төмөнкүчө бөлүп көрсөтүшкөн.

• Эгер намаз окуп жаткан адам алдына сутра койбой, эл көп жүргөн жолдо намаз окуса, башка жол болбогондуктан анын алдынан бирөө өтүп кетсе, күнөө намаз окуган адамга жазылат;

• Эгер намаз окуп жаткан адам алдына сутра коюп, себепсиз бирөө сутра менен намаз окуган адамдын ортосунан өтүп кетсе, алдын кесип өткөн киши күнөөлүү болот;

• Эгер намаз окуган адам алдына сутра койбой, башка жол бар болсо да анын алдынан өтүп кетсе, экөө тең күнөөлүү болот [6].

Ал эми намаз окуп жаткан адамдын алдын ит, мышык, адам ж.б. кесип өтсө, намаз бузулбайт.

Жыйынтыктап айтканда, намаз окуп жатканда алдынан адамдар өтүп кетиши мүмкүн деп ойлосо, алдына сутра коюу керек жана элдин жүрүшүнө тоскоол болбой турган жерде намаз окуу зарыл. Башка адамдар да мусулман бир тууганынын намазына зыян келтирбөө үчүн анын алдын кесип өтпөгөнү жакшы.

Шариат жана фатва бөлүмү

[1] Намаз окуп жаткан адамдын алдына башкалардан калкалап коюлуучу нерсе.

[2] Хашияту әт-Таһтауи.

[3] Имам Ахмад риваяты.

[4] Имам Бухари риваяты.

[5] «Әл-фәтауа әл-Татархания», 1/630.

[6] әл-Фиқһу әл-Уадих