Намаз убактысыЖайкы убакта түн кыска болгондуктан орозо кармагандар сәреге эрте турууга туура келет. Күндүз иштеп же окуп, түнү хатым Куранга катышкандар кээде чарчап, сәреге тура албай калышат. Мындай учурда да Ислам дини парз болгон орозону таштабаш керек экенин буйруйт.
Рамазан айында сәреге уктап калган адам ойгонуп, аз да болсо бир нерсе жеп-ичип, орозого ниет кылам десе, ниети да, ошол күнкү орозосу да туура болбойт. Рамазан айында сәреге уктап калган адам ойгонгондо орозону бузган, башкача айтканда, жеп-ичүү, жыныстык катнаш сыяктуу иштерди токтотуп, ошол күндүн орозосун кармоого ниет кылат. Түшкө чейин ниет кылса болот.
Салама аттуу сахабадан (Алла андан ыраазы болсун) риваят кылынган хадисте Пайгамбарыбыз (ага Алланын салам-салаваты болсун) Аслам уруусунан бир кишиге мындай деп айткан: «Элге жарыя кыл, ким бүгүн тамак жеп койсо, күндүн калган бөлүгүндө жебесин. Ким эч нерсе жебесе, орозо тутсун. Анткени бүгүн – Ашура күнү» (Бухари, Муслим). Бул хадисте Рамазан орозосу Ашура күнүнө салыштырылган. Себеби Исламдын алгачкы мезгилинде Ашура орозосу парз болгон (Иглаус-сунан).
Имам Тахауи: «Бул хадисте белгилүү бир күнү орозо кармоосу керек адам түнү ниет кылбаса, күндүз ниет кылса да жарактуу экенине далил бар», – деген. Ошондой эле таң аткандан кийин орозону бузган иштер жасалбаса, түшкө чейин ниет кылуу туура болуп эсептелет. Эгер таң аткандан кийин атайылап же унутуп тамак-су ичсе же жыныстык катнаш кылса, андан кийин ошол күнкү орозого ниет кылуу жараксыз болот (Фатава Хиндия, Шарх Тахауи).
Демек, Рамазан айында сәреге уктап калган адам ойгонгондо эч нерсе жебей, ичпей орозо кармоого ниет кылып, орозосун улантууга милдеттүү.
Даярдаган Хасан АМАНКУЛ,
«Мунара» гезити, №6, 2022-жыл
Бул мазмун жасалма интеллекттин жардамы менен даярдалып, редактор текшерген.