Тахиййәтүл-масжид намазынын өкүмү кандай? Керааһат убактарында окууга болобу?

Тахиййәтүл-масжид намазы мечитке киргенде окулушу сүннөт болуп эсептелет. Хазрети Пайгамбар (с.а.с.) бул намаз тууралуу мындай деген: “Силерден бирөө мечитке киргенде отурбай туруп эки рекет намаз окусун.” (Бухари, Салат, 60 [444]; Муслим, Салатүл-мүсафирин, 69 [714])

Тахиййәтүл-масжид намазы Ханафий мазхабында эки же төрт, Маликиттерде болсо эки рекет окулат. Шафии мазхабында негизинен эки рекет, бирок Шафии жана Ханбали аалымдары бул ниет менен каалаганча намаз окууга болот деп айтышкан.

Ханафийлер нафил намаз окуу макрух болгон убактарда тахиййәтүл-масжид намазы окулбайт деп эсептешет. Шафиилер болсо тахиййәтүл-масжид себепке байланыштуу нафил намаз болгондуктан бул убактарда да окулушу мүмкүн деп айтышат. (Ширбини, Муғниль-мухтаж, 1/311)

Азан айтылып жаткан учурда мечитке кирген адам бул намазды окуса, Ханафийлерге ылайык макрух, ал эми Шафиилерде макрух эмес. Бирок муэззин камат айтып жатканда же жамаат менен намаз башталганда мечитке кирген адамдын тахиййәтүл-масжид окушу макрух экендигинде факихтер бир пикирде.

Ханафийлер жума намазында хатиб минберде турганда мечитке кирген адам отуруп хутбаны угушу керектигин жана тахиййәтүл-масжид окушу макрух экенин айтышат. Шафиилер болсо узартпоо жана эки рекеттен ашырбоо шарты менен окулушу керек дешет.

Мечитке кирген адам, алек болуу же керааһат убактысынын кириши сыяктуу себептерден улам бул намазды окуй албаса, “Сүбханаллахи ва-ль-хамду лиллахи ва ла илаха иллаллаху валлаху акбар” деп айтуу мустахаб; айрым аалымдар муну “ва ла хавла ва ла кудрета илла биллахил-алиййил-азим” деп да кошкон.

Ханафийлер каалаган намазды окуу же парз намазды жамаат менен окуу аркылуу да мечиттин акысы берилет, ошондуктан мечитке эки рекет парз же нафил намаз окуу ниети менен кирген адам бул намазды ниет кылбаса да тахиййәтүл-масжиддин ордуна өтөт жана анын сообун алат деп айтышат. (Касани, Беда’и, 1/190, 191; Ибн Абидин, Реддүл-мухтар, 2/18)

Масжид-и Харамдын тахиййеси Каабаны таваф кылуу болуп саналат; таваф ниети менен кирген адам дароо таваф башташы керек, таваф ниети жок кирген болсо тахиййәтүл-масжид намазы окушу керек.

Булак: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu