ТӨБӨРҮК ЖАСООГО БОЛОБУ?

Төбөрүк – береке тилөө деген маанини билдирет. Ар-Рагиб ал-Асфахани мындай дейт: «Береке – бир нерседе илахий жакшылыктын туруктуулугун билдирет». Ибн Манзур болсо: «Береке – өсүү, көбөйүү деген мааниде. Төбөрүк – адамга же башка нерсеге береке тилеп, дуба кылуу» [1] , – дейт.

Эч бир нерсе өзүнөн-өзү берекелүү болбойт. Берекени берүүчү жалгыз Алла. Алла Таала айрым учурларды, айрым жерлерди берекелүү кылгандай эле, каалаган пенделерине да береке берет.

Пайгамбарыбыздын (ага Алланын салам-салаваты болсун) чачын, колдонгон идиштерин, кийимдерин кармоо, өбүү, сүртүү аркылуу төбөрүк кылууга уруксат берилет [2] . Бул ишти сахабалар Пайгамбарыбыздын (ага Алланын салам-салаваты болсун) көзүнчө жасашкан. Алардын эч бирине тыюу салган эмес. Анткени Пайгамбарыбыздын (ага Алланын салам-салаваты болсун) денеси, кийген кийими, колдонгон идиш-аяктары берекелүү деп эсептелет. Бул маселеде аалымдардын арасында эч кандай талаш жок [3] .

Умму Атиядан келген риваятта Алланын элчиси (ага Алланын салам-салаваты болсун) кызынын жаназасын жууган аялдарга «изар» (жамынгыч, жамылгы) берип:

أَشْعِرْنَهَا إيَّاهُ

«Муну ага жапкыла» [4] , – деген. Жамынгычты жабуунун негизги максаты төбөрүк кылуу болгон [5] .

Асма бинт Абу Бакрдан келген риваятта:

هَذِهِ جُبَّةُ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، كَانَتْ عِنْدَ عَائِشَةَ حَتَّى قُبِضَتْ، فَلَمَّا قُبِضَتْ قَبَضْتُهَا، وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُهَا، فَنَحْنُ نَغْسِلُهَا لِلْمَرْضَى يُسْتَشْفَى بِهَا

«Бул Алланын Элчисинин (ага Алланын салам-салаваты болсун) чапаны. Ал каза болгонго чейин Айшанын колунда болгон. Ал дүйнөдөн өткөндө менин колума өттү. Пайгамбарыбыз (ага Алланын салам-салаваты болсун) кийген чапанды биз жууп, суусун оорулууларга шыпаа катары колдончубуз» [6] , – деп айтылат.

Бул Пайгамбарыбызга (ага Алланын салам-салаваты болсун) тиешелүү нерселер менен төбөрүк кылуу маселеси. Ал эми салих адамдарга келсек, жогорудагы далилдердин баары салих адамдардын да кийими, идиш-аяктары ж.б. менен төбөрүк кылууга болорун камтыйт. Муну имам Навави, Ибн Хажар жана башка хадис аалымдары жактырган [7] .

Имам Навави Пайгамбарыбыздын (ага Алланын салам-салаваты болсун) чапаны менен шыпаа тилөө тууралуу хадистин аягында: «Бул хадис салих адамдардын кийимдери ж.б. менен төбөрүк кылуу мустахаб экенине далил болот» [8] , – дейт.

Жыйынтыктап айтканда, Пайгамбарыбыздын (ага Алланын салам-салаваты болсун) жана салих адамдардын кийимдери, идиш-аяктары ж.б. менен төбөрүк кылууга уруксат берилет.

Исламкул Иманкул уулу,

Кыргызстан мусулмандары дин башкармалыгынын

Шариат жана фатва бөлүмүнүн Шымкент шаары боюнча жооптуу адиси.

• [1] Шарх ан-Навави ала сахихи Муслим, 15/82. Фатх ал-Бари, 3/144.

• [2] Али Жума, Фатава ан-Ниса, 120-128.

• [3] https://aliftaa.jo/Question2.aspx?QuestionId=2264#.YXe7_BpByUk

• [4] Бухари, №1254.

• [5] Ас-Сирожу ал-уаххаж фи кашфи маталиби Муслим бин ал-Хажжаж, 2/251.

• [6] Муслим, №2069.

• [7] Шарх ан-Навави ала сахихи Муслим, 14/44, 124, 194. Фатх ал-Бари, 10/198.

• [8] Шарх ан-Навави ала сахихи Муслим, 14/44.