Аялагч хүн намазыг хэрхэн унших вэ?

Кур'ан Кэримд:

«Газар дэлхийгээр аялж, замд яваа үедээ та нар намазыг богиносгоход гэмгүй», – гэж айлдсан байна («Ниса» сүрэг, 101-р аят).

Анас ибн Малик (Аллах түүнд сэтгэл хангалуун байх болтугай) нэгэн аяллаа ингэж өгүүлжээ:

«Бид Аллахын элчтэй (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай) хамт Мединагаас Мекке рүү гарсан. Мединад буцаж иртэл тэр хүн намазыг хоёр ракаатаар уншсан. Би: “Меккед хэр удаан байсан бэ?” гэж асуухад, тэр: “Бид тэнд арван хоног байсан” гэж хариулсан» (Бухари, Муслим).

Аялагч хүн өөрийн суурин газраасаа гарсан цагаас эхлээд гэртээ буцаж иртэл, мөн хол газар очоод тэнд 15 хоног хүртэл байхыг зорьсон бол шариатаар аялагч гэж тооцогдоно. Хол газар гэдэг нь шариатад дунджаар явганаар гурван өдрийн замыг хэлнэ. Тал газар гурван өдрийн зам нь 90 км орчимд тооцогдоно (Хашияту Ибн Абидин, 2/133). Харин ус, уулын замаар энэ зай өөрчлөгдөнө. Гурван өдрийн замыг галт тэрэг, онгоцоор явсан ч очсон газартаа аялагч хэвээр байна.

Аялагч нэг газарт 15 хоног буюу түүнээс дээш хугацаагаар байхыг зорьсон бол тэр мөчөөс эхлэн тухайн газрын оршин суугчийн шариатын үүрэг хүлээнэ. Гэвч 15 хоног дуустал дахин замд гарвал дахин аялагч болно. Хэрэв анхнаасаа 15 хоног байхыг зориогүй ч ажил нь дуусахгүй эсвэл мэдээ хүлээж байгаад 15 хоног саатсан ч аялагчийн үүрэг хэвээр үлдэнэ.

Хоёр хотод гэртэй хүн аль нэг хотдоо очвол аялагчийн үүргээс гарна. Харин хоёр хотын хооронд хол зайтай бол нэг гэрээс нөгөө гэртээ очих хүртэл замд байхдаа аялагчийн үүрэгтэй байна.

Аялагч хүнд дараах гурван шариатын үүрэг хамаарна:

• Өдрийн, үдээс хойших болон шөнийн намазын фарзыг богиносгож, хоёр ракаатаар унших – уажиб;

• гурван хоног хүртэл масийг дээрээс нь арчиж болно;

• аялал нь Рамадан сартай давхцвал мацаг барихгүй, дараа нь нөхөж барьж болно.

Аялагч дөрвөн ракаат суннат намаз, гурван ракаат оройн намаз болон үтр намазыг богиносгохгүй, бүтнээр нь уншина.

Дөрвөн ракаат намазанд аялагч хүн имам болбол хоёр ракаат уншаад салам өгч намазаа дуусгана. Харин ард нь байгаа оршин суугчид үлдсэн хоёр ракаатыг уншаад намазаа бүтэн дуусгана. Харин дөрвөн ракаат намазанд оршин суугч хүн имам болбол аялагчид ч имамтай хамт бүтэн уншина.

Аялагч хүн замд гарахаасаа өмнө казаа болсон дөрвөн ракаат намазыг аяллын үед бүтэн уншина, харин аяллын үед казаа болсон бол нутагтаа очоод хоёр ракаатаар богиносгож уншина.

Хасан АМАНКУЛ,

«Мунара» сонин, №21, 2021 он