Ақиқа өгөөлөхийн шариатын шийд ямар вэ?

Ақиқа гэдэг нь араб хэлэнд “шинэ төрсөн хүүхдийн үс” гэсэн утгатай. Харин шариатын ойлголтоор: “Хүүхэд мэндэлсний баярт Аллах талархал илэрхийлж өргөдөг тахил” юм.

Ақиқа тахилын тухайд Аллахын Элч (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай) Хасан ба Хусейн хоёрт тус бүр нэг хонь өргөсөн тухай риваят ирсэн байдаг[1]. Мөн хүү төрвөл хоёр, охин төрвөл нэг хонь тахил өргөдөг тухай хадисүүд ч бий[2]. Эдгээр баримтад тулгуурлан акикыг суннат гэж үздэг эрдэмтэд бий.

Ханафи мазхабын хувьд акикын шариатын шийд мубах (өөрөөр хэлбэл хийх эсэх нь хувь хүний сонголт). Учир нь энэ тахил нь исламын эхэн үед байсан бөгөөд дараа нь Курбан тахилаар хүчингүй болсон. Үүнд Айша эх, Али (Аллах тэднээс сэтгэл хангалуун байх болтугай) нараас ирсэн:

نسخت الأضحية كل دم كان قبلها

“Курбан тахил өмнөх бүх тахилыг хүчингүй болгосон” [3] гэсэн риваятууд баталгаа болдог. Ақиқа, атира [4] зэрэг тахилууд Курбан тахилаас өмнө байсан. Мөн Аллахын Элчээс (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай) акикын талаар асуухад:

إن الله (تعالى) لا يحب العقوق من شاء فليعق عن الغلام شاتين و عن الجارية شاة

“Үнэхээр Аллах эцэг эхдээ осолтой хандахыг болон акикыг таашаадаггүй. Хүссэн хүн нь хүүд хоёр, охинд нэг хонь тахил өргөж болно” [5] гэж хариулсан байдаг.

Энэ хадис акикыг суннат гэж үзэх үндэслэлийг үгүйсгэдэг. Учир нь Пайгамбар (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай) акикыг хийх эсэхийг хувь хүний сонголт болгосон. Тиймээс энэ нь мубах гэсэн үг [6]. Энэ байр суурийг Имам Тахауи, Ибн Абидин зэрэг эрдэмтэд дэмжсэн байдаг[7].

Дүгнэж хэлэхэд, акика тахил өргөх нь мубах. Боломжтой бол охинд нэг, хүүд хоёр хонь тахил өргөж болно. Акика тахилыг долоо хоногтойгоос эхлээд насанд хүрэх хүртэл өргөж болно. Акика тахилын махыг өргөсөн хүн өөрөө идэж болох ба эсвэл олон нийтэд хувааж, найр хийж болно.

Аскар Дарханбаев,

Улаанбаатар хотын “Омар ибн аль-Хаттаб”

мэчитийн наиб имам

• [1] Әбу Дәуіт, 3/261-262.

• [2] Термизи 1516, Насаи 4217.

• [3] Байһақи, Сунан ал-Кибар, 9/439. Әл-Һинди, кәнзу әл-уммал, 5/860. №14564.

• [4] Жахилийн үед нэг хүний тэмээ эсвэл хонь төллөвөл, анхны төлөөр нь тахил өргөж өөрөө идээд, бусдад ч бас хувааж өгдөг байсан. Үүнийг атира гэж нэрлэдэг байв.

• [5] Ахмад, 2/182-194. Әбу Дәуіт, 3/262, №2842. Нәсәи, 7/162-163.

• [6] Кәсәни, Бәдәи ас-санаиғ, 6/298.

• [7] Тахауи, Мухтасар әт-Тахауй, 299. Ибн Абидин, Әл-Ғуқуқ әд-Дария, 2/212. Және Радду әл-мухтар, 6/650.