“Asr-ı evvel” болон “asr-ı sani” гэж юу гэсэн үг вэ?

“Asr-ı evvel” нь асрын намазын эхний цагийг, “asr-ı sânî” нь асрын намазын хоёр дахь цагийг илэрхийлдэг. Асрын намазын цаг нь үдээс хойших намазын цаг дуусмагц эхэлдэг. Үдээс хойших намазын цаг хэзээ дуусах талаар факихүүдийн хэрэглэсэн нотолгоо өөр өөр байдаг тул асрын намазын цаг хэзээ эхлэхэд ч маргаан гарсан байдаг. Үүний дагуу Имам Абу Юсуф, Имам Мухаммад болон бусад гурван мазхабын имамын үзлээр нар оргил цэгээсээ баруун тийш хазайх үед үүссэн сүүдэр (fey-izevâl)-ийг эс тооцвол ямар нэгэн зүйлийн сүүдэр өөрийнх нь урттай тэнцэхэд үдээс хойших намазын цаг дуусч, асрын намазын цаг эхэлдэг. (Merğînânî, el-Hidâye, 1/40; Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 1/299-300; Desûkî, Hâşiye, 1/177; İbn Kudâme, el-Muğnî, 1/271-272) Энэ цагийг “asr-ı evvel” (асрын намазын эхний цаг) гэж нэрлэдэг.

Имам Абу Ханифагийн үзлээр үдээс хойших намазын цаг нь “fey-i zevâl”-ийг эс тооцвол ямар нэгэн зүйлийн сүүдэр өөрийнх нь хоёр дахин урттай тэнцэхэд дуусдаг. Энэ цагийг “asr-ı sânî” (асрын намазын хоёр дахь цаг) гэж нэрлэдэг. (Kâsânî, Bedâ’i, 1/122; Merğînânî, el-Hidâye, 1/40; Zeylaî, Tebyîn, 1/79)

Туркийн Диянетийн Ерөнхий газар гаргадаг Диянетийн хуанлид асрын намазын цагийг “asr-ı evvel”-ийн үзэл баримтлалд тулгуурлан тогтоосон бөгөөд намазуудыг asr-ı evvel-ийн ижтихадын дагуу үйлддэг.

Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu