Эрэгтэй хүний гэр бүлийн өмнө хүлээх үүрэг юу вэ?

Асуулт: Шариатын дагуу эрэгтэй хүн эхнэр, хүүхдүүдээ тэжээж, амьдралын хэрэгцээг хангах ёстой. Энэ үүрэгт ямар зүйлс багтдаг вэ?

Хариулт: Шариатын дагуу эрэгтэй хүн эхнэр, хүүхдүүдээ зохих тэжээл, хэрэгцээгээр хангах үүрэгтэй. Хэрвээ эхнэрээсээ салсан ч, хүүхэд тодорхой насанд хүртэл эцэг нь тэжээх үүрэгтэй. Аллах Таала:

«Салсан эхнэрүүдээ боломжийнхоо хэрээр өөрсдийн амьдардаг байранд байлга. Тэдэнд дарамт үзүүлж, хор хохирол учруулж болохгүй. Хэрвээ тэд жирэмсэн бол төрөх хүртэл нь тэжээл өг. Баян хүн өөрийн боломжийн хэрээр зарцуул. Харин боломж багатай хүн Аллахын өгсөнөөс зарцуул. Аллах хэнд ч өөрийн өгсөнөөс илүүг үүрүүлэхгүй. Мөн Аллах бэрхшээлийн дараа амар хялбар болгоно» [1], - гэжээ.

Салах ёслолын үед Аллахын Элч (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байх болтугай):

«Эмэгтэйчүүдийн талаар Аллахаас эмээ. Тэдний хоол хүнс, хувцсыг зөв зохистой өг» [2], – гэжээ.

Айша эх (Аллах түүнээс сэтгэл хангалуун байх болтугай) ийнхүү өгүүлсэн хадист: «Хинд бинт Утба Пайгамбарт (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байх болтугай) ирээд: “Аллахын Элч ээ! Абу Суфьян маш харамч хүн. Тэр надад болон хүүхдүүддээ хүрэлцэхүйц тэжээл өгдөггүй. Түүний хөрөнгөөс хэлэлгүйгээр авбал нүгэл болох уу?” гэж асуухад, Аллахын Элч (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байх болтугай): “Түүний хөрөнгөөс өөртөө болон хүүхдүүддээ хүрэлцэхүйц хэмжээгээр авч болно” гэж хариулжээ» [3]. Эдгээр аят, хадис нь эрэгтэй хүн гэр бүлээ тэжээх нь үүрэг болохыг харуулж байна.

Эрэгтэй хүн эхнэр нь мусульман, мусульман бус, баян эсвэл ядуу байхаас үл хамааран тэжээх үүрэгтэй. Үндсэн тэжээл гэдэг нь хоол хүнс, хувцас хунар, орон байр юм [4].

• 1) Хоол хүнс, унд, хүнсний хэмжээ, чанар нь нөхрийн боломжид тохирно.

• 2) Хувцас хунар нь тухайн улиралд өмсөхөд тохирсон байх ёстой. Ханафи болон Шафи‘и мазхабын дагуу эхнэрт 6 сар тутамд, хүүхдүүдэд 4 сар тутамд шинэ хувцас авч өгнө гэж заасан.

• 3) Орон байр нь нөхрийн санхүүгийн боломжид нийцсэн байх ёстой. Мөн шаардлагатай тавилга, хэрэгслээр бүрэн тоноглогдсон байх ёстой. Амьдрахад хэрэгтэй бүх зүйл байх шаардлагатай.

Эрэгтэй хүн ажиллах чадвартай бол ажиллаж, хүүхдээ тэжээх үүрэгтэй. Хэрвээ үүргээсээ татгалзвал, түүнийг ажиллахад албадна. Хүүхдийн эцэг байхгүй эсвэл хөдөлмөрийн чадваргүй бол тэжээх үүргийг эцгийн оронд байгаа хамаатан гүйцэтгэнэ[5].

Хүү нь насанд хүрэх хүртэл, охин нь гэртээ байгаа бол наснаас үл хамааран, хөдөлмөрийн чадваргүй хүү нь насанд хүрсэн ч эцэг нь тэжээх үүрэгтэй.

Шариат ба фатвагийн хэлтэс

• [1] «Талақ» сүрэг, 6-7 дугаар аят.

• [2] Муслим дамжуулсан.

• [3] Бухари ба Муслим дамжуулсан.

• [4] «Әл-фәтауа ат-татархания фи әл-фиқһ әл-ханафи», 3/242

• [5] «Әл-фәтауа әл-һиндия», 1/580-583