Хэрвээ Кораныг буруу уншвал намаз хүчингүй болох уу?

Ерөнхийдөө намазын үед Кораны айатуудад тажвидийн дүрмийг баримтлан зөв унших шаардлагатай. Өөрөөр хэлбэл, намаз уншигч хүн Кораныг уншихдаа үсгийн зөв дуудлага (махраж), үгийн төгсгөлийн харакат (играб), ташдид ба танвинийг зөв унших, сунгаж унших үсгүүд (мадд), калкала үсгүүдийн дуудлага, идгам ба иқлаб, васл дүрмүүдэд анхаарах ёстой. Учир нь айатыг буруу уншвал утга нь өөрчлөгдөж болзошгүй. Хэрэв айатын утга өөрчлөгдвөл намаз хүчингүй болох магадлалтай.

Гэхдээ Кораныг уншихдаа ноцтой алдаа гаргаагүй, өөрөөр хэлбэл айатын агуулга нь буруу (шашин, шариатын эсрэг) утгатай болоогүй бол Ханафи мазхабын эрдэмтэд ийм намазыг хүчинтэй гэж үздэг (Фатауаи Қазихан, 1/87). Жишээ нь, «Фатиха» сүрүүнд «әл-хамду» гэдгийг андуурч «әл-хамдә» эсвэл «әл-хамаду» гэж уншвал намаз хүчингүй болохгүй. Учир нь харакатыг өөрөөр уншсан ч утга нь өөрчлөгдөхгүй. Мөн энэ сүрүүнд «нағбуду» гэдгийг «нағбаду» эсвэл «нағбиду» гэж уншвал ч намаз хүчингүй болохгүй. Харин айатыг зориуд буруу уншвал намаз хүчингүй болж, том нүгэлд тооцогдоно.

Утга нь өөрчлөгдөхгүйгээр нэг үсгийг өөр үсгээр сольж уншвал ч намаз хүчингүй болохгүй. Жишээ нь, «иннәл муслимина» биш, «иннәл муслимуна» гэж «йа» үсгийн оронд «уау» үсгийг унших.

Кораны «иннаш шайтона янзағу бәйнаһум» айатад «янзағу» гэдгийг «янзаъу» (ғайн үсгийг айн) гэж уншвал намаз хүчингүй болохгүй.

Айатад «Үнэхээр шайтаныг тэдний хооронд үргэлж хагарал үүсгэхийг оролддог» гэж өгүүлсэн («Исра» сүрүү, 53-р айат).

Ғайн үсгийг айн болгож уншихад «шайтан тэдний хооронд хагарал үүсгэхийг хүсдэг» гэсэн утга гарна. Энэ нь ноцтой алдаа гэж тооцогдохгүй. Учир нь бодит байдал ч мөн ийм.

Кораны «әл-қонитина» (үнэнч захирагдагч эрчүүд) гэдгийг нимгэн «тә» үсгийг бүдүүн «то» болгож «әл-қонитына» (итгэлээ алдсан эрчүүд) гэж уншвал намаз хүчингүй болно («Ахзаб» сүрүү, 35-р айат).

Үсгүүдийг сольж утгыг нь өөрчилж уншвал ч намаз хүчингүй болох магадлалтай. Жишээ нь, «фасухқол ли асхабис саъир» (тамын эзэд Алланы ивээлээс хол байг) айатыг «фасухқол ли асхабиш шаъир» (арвайн эзэд Алланы ивээлээс хол байг), өөрөөр хэлбэл «син» үсгийг «шин» болгож унших.

Намазын үед Кораны «фаррот мин қос-уаро» (арслангаас зугтсан) айатад «қос-уаро» (арслан) гэдгийг «коу-саро» (зэгсэн сав) гэж үсгийн байрлалыг сольж уншвал намаз хүчингүй болно («Муддассир» сүрүү, 51-р айат). Мэдээж намаз уншихдаа ийм алдаа гарч болзошгүй. Тиймээс Кораныг аль болох зөв цээжилж, намазын үед алдаагүй уншихыг хичээх хэрэгтэй. Хэрэв айатыг буруу уншсан бол энэ асуудлыг мэдлэгтэй имамуудаас лавлах нь зүйтэй.

Хасан АМАНҚҰЛ,

«Мунара» сонин, №7, 2023 он